تکمیل نمود، و از سال ١٣١٢ به اصفهان آمد، و در بانک شاهی مشغول خدمت گردید. وی به دستیاری مردم حاج شیخ علی اکبر شیخ الاسلام و میرزا مسیح خان حافظ الصّحه و میرزا علی اکبرخان سرتیپ، مدرسه ایتام را تأسیس نمود که در آن، عدّه ای قریب پنجاه نفر از ایتام را سرپرستی نموده، و درس دادند، از سال ١٣٢٣ نام آن به مدرسه علیّه و ایتام تبدیل گردید، و در این اواخر نام ایتام از آن حذف شد، و اکنون در محلّ اوّلیه، باقی و به مدرسه علیّه معروف است.

محاسب الدّوله از آزادی خواهان معروف و عضو انجمن ولایتی اصفهان بود، و از مشروطه خواهان به شمار می رفت.

وی از عرفای اصفهان است که از طرف ظهیرالدّوله جانشین صفی علی شاه اجازه دستگیری و ارشاد داشت، و جزو صوفیّه نعمت اللّهیّه صفی علی شاهی بود، و در اواخر، ارادت به آقامیرزاعبّاس پاقلعه ای صابرعلی شاه پیدا کرد، و به جرگه صوفیّه مریدان ذوالرّیاستین پیوست.

مشارٌالیه در غرّه جمادی الاوّل سال ١٢٥٦ق در اصفهان وفات یافت، و در ایوان بقعه مرحوم آقاسیّدحسن مدرّس مدفون گردید. کتب زیر از آثار قلمی او است:

١. تاریخچه مدرسه دارالفنون ٢. تاریخ عمومی سلاطین اروپا ٣. تاریخ مصر ٤. اصول جبر و مقابله، مطبوع ٥. اصول جغرافیایی کره زمین[١].

آقا کوچک قمشه ای

آقا کوچک قمشه ای، عالم و عارف و از اهالی قمیشه است. در اصفهان ساکن [بود، و] در سال ١٢٩٧ قمری وفات یافت، و در صحن تکیه مادر شاه زاده، جنب قبر حاج صادق تخت فولادی، در تخت فولاد مدفون گردید. مادّه تاریخ وفاتش را [میرزا حسن قمشه ای متخلّص به] «مفتون» گوید:

بهر تاریخ وفاتش کلک «مفتون» زد رقم: «زبده آل سلوک اندر جنان شد رستگار»[٢]

[١] اعیان الشّیعه، ج٦، ص١١؛ رجال اصفهان یا تذکره القبور، ص١٥٦؛ مکارم الآثار، ج٦، ص٢٠٦٣؛ دایره المعارف دانش بشر، ص١١٩١؛ فهرست کتابخانه عمومی اصفهان، ج١، ص٤٦؛ دانشمندان و بزرگان اصفهان، ج١، صص٤٧ ٤٨؛ مزارات اصفهان، صص١٦٨ ١٦٩.

[٢] رجال اصفهان یا تذکره القبور، ص٢٢٥؛ دانشمندان و بزرگان اصفهان، ج١، صص٤٩ ٥٠؛ سیری در تاریخ تخت فولاد، ص٩٣؛ تاریخ اصفهان (تکایا و مقابر)، ص١٢١.