اعلام اصفهان - مهدوی، مصلح الدین - الصفحة ٣٩٨ - آقا احمد نقّاش اصفهانى
روزگار خود بود. این عالم جلیل القدر در چهارشنبه قبل از ظهر ٢١ جمادی الاوّل ١٣٥٧ق وفات یافته، در بقعه تکیه بروجردی مدفون شد. میرزا عبدالجواد خطیب در رثای او شعری سروده که مادّه تاریخ آن چنین است:
«خطیب» آه از دل بر آورد و گفت: «بمعراج قرب احد رفت احمد»[١]
احمد مستوفی اصفهانی*
عزیزالدّین احمد بن حامد بن محمّد اصفهانی معروف به عزیزالدّین مستوفی، ادیب دانشمند، از کارگزاران دولت سلجوقی. وی از دولتمردان متنفّذ دولت سلجوقی بود، و به همراه ابوالقاسم درگزینی، علیه شمس الملک فرزند خواجه نظام الملک نزد پادشاه سعایت کرد، و موجبات قتل او را در سال ٥١٧ق فراهم ساخت. وی ابتدا مستوفی سلطان محمود سلجوقی بوده، و سپس خزانه دار و وزیر فرزندان سلطان شد. سلطان، درگزینی را عزل [کرد]، و انوشیروان کاشانی به وزارت برداشت. درگزینی پس از مدّتی با پرداخت وجهی کلان، وزارت را از سلطان محمود خرید، و پس از رسیدن به وزارت، شاه را به برکناری و حبس عزیزالدّین وادار ساخت. عزیزالدّین ابتدا در بغداد، و سپس در قلعه تکریت محبوس شد، درگزینی سرانجام فرمان قتل او را گرفت، و مجاهدالدّین بهروز شحنه بغداد، فرمان قتل او را اجراء کرد، در سال ٥٢٧ق عزیزالدّین در قلعه تکریت کشته شد. وی طبع شعر نیز داشته، این رباعی از او است:
امروز دگرباره چنان آمده ای گویی ز بهشت جاودان آمده ای
رخشنده چو ماه آسمان آمده ای از خلد مگر در این زمان آمده ای[٢]
[١] رجال اصفهان یا تذکره القبور، صص٨٢-٨٣؛ خلد برین یا تاریخ گویندگان اسلام، ج١ ، صص ١٣٥- ١٣٨؛ دانشمندان و بزرگان اصفهان، ج١، صص ٢٣٧- ٢٣٨؛ نقباء البشر، ج١، صص ٩٢-٩٣؛ استاد زاده، صص ٢٥-٣٠؛ سیری در تاریخ تخت فولاد، ص٨٦.
[٢] وزارت در عهد سلاطین بزرگ سلجوقی، ص٢٦٩؛ لغت نامه دهخدا ذیل «احمد»، ص١١٤٨؛ مجمع الفصحاء، ج٢، ص٨٦٨؛ نزهه المجالس، صص٨٤ و ٢٥٨.