اعلام اصفهان - مهدوی، مصلح الدین - الصفحة ١٥١ - آشوبى نطنزى
نمود. سدیدالدّین محمّد طوسی، عمادالدّین علیّ بن قطب راوندی، قطب الدّین سعید راوندی و ضیاءالدّین فضل اللّه علوی حسنی راوندی شاگردان او هستند.[١]
ابن اسود احمد
احمد بن علویه کرانی (یا کرمانی) اصفهانی معروف به «ابن اسود کاتب»، از بزرگان، نویسندگان و دانشمندان شیعه و از مجاهرین شعرای اهل بیت علیهم السلام است. ابوحاتم سجستانی که خود از بزرگان شعر و ادب است، خطاب به اهل بصره می گوید: قسم به خدا این شاعر اصفهانی در محکم بودن اشعار و کثرت فوائد آن بر همه شما تفوّق یافته است. اشاره او به قصیده نونیّه موسوم به قصیده الفیّه در مدح حضرت علی علیه السلام با این مطلع است:
ما بال عینک ثره الانسان عبری اللحاظ سقیمه الافجان
وی از ابراهیم بن محمّد ثقفی همه مؤلّفات او را روایت می کند، و محمّد بن حسن بن ولید (م٤٢٣ق) و ابوعبداللّه حسین بن محمّد بن عامر بن عمران بن ابی بکر اشعری و محمّداحمد بن محمّد بن بشر، احمد بن محمّد بن بشیر، جلال بن بشیر رحال و ابوجعفر بن بابویه از او روایت می کنند. در عموم کتب رجال و حدیث و ادب، نام او به عظمت و بزرگی یاد شده است. وی از اصحاب ابوعلی لُغَذه بوده، و مدّت ها در خدمت احمد بن عبدالعزیز و دلف بن ابی دلف عجلی بوده، و از ندمای آنان محسوب می شده است. تولّدش در سال ٢١٢ق، و وفاتش در حدود سال ٣١٢ق یا یا ٣٢١ق اتّفاق افتاده است. کتب زیر او است:
١. الاعتقاد، یا دعاء الاعتقاد ٢. الفیّه، قصیده ای در هزار بیت، در مدح حضرت علی علیه السلام ٣. الرّسائل المختاره، در ادعیه ٤. الشّیب و الخضاب.
از اشعار او است:
حکم الغناء تسمع و مدام ما للغناء مع الحدیث نظام
[١] ثقات العیون، صص١٥٨ ١٥٩؛ الذّریعه، ج١، ص٢٠١؛ تاریخ تشیّع اصفهان، صص٢٨١ ٢٨٢؛ دائره المعارف تشیّع، ج١، صص٣٠٠ ٣٠١؛ امل الآمل، ص٤٨٠.