اعلام اصفهان - مهدوی، مصلح الدین - الصفحة ١٢٧ - آشوبى نطنزى
فراوان داشت. او در فقه، اصول، حکمت، ریاضیات و کلام، صاحب مهارت فراوان بود.
از اقدامات ارزنده او تأسیس مدرسه علمیّه معروف به «مدرسه الحجّه»، احداث حسینیه اعظم و مسجد صفا در نجف آباد و تربیت ده ها شاگرد فاضل است. سرانجام این عالم ربّانی در ١٥ صفر ١٣٧٤ق بر اثر سکته قلبی در سنّ ٥٦ سالگی وفات یافت، و در حسینیّه اعظم نجف آباد مدفون شد. تألیفات ایشان: ١. رساله در اخلاق ٢. مختصری در عقاید.[١]
میرزا محمّدابراهیم قاضی
میرزا محمّدابراهیم بن غیاث الدّین محمّد خوزانی اصفهانی عالم فاضل و فقیه جلیل القدر، از بزرگان و محدّثان برجسته قرن دوازهم هجری. میرزا عبدالنّبی قزوینی از معاصران او گوید: «متمهدا فی الفقه و اصوله و حاذق فی الحکمه و فصوله، دقیق الذّهن، جیّد الفهم، عمیق الفکر، کامل العلم، صاحب التّقریر الفائق و التّحریر الرّائق». در اصفهان به تحصیل پرداخته، و از جمعی از بزرگان فقهاء و محدّثین، مفتخر به اخذ اجازه گردیده است که از آن جمله اند: میرمحمّدحسین خاتون آبادی، میرمحمّدباقر خلیفه سلطانی، شیخ حسین ماحوزی، میرزا محمّدرحیم سبزواری، ملاّمحمّدقاسم هزارجریبی و ملاّمحمّدطاهر بن مقصودعلی اصفهانی.
[اساتید ایشان نیز عبارت اند از ملاّعلی نقی بن محمّدتقی کمره ای، ملاّمحمّد نصیر گلپایگانی و محمّدحسن خواهرزاده او، نظام الدّین حسین بن محمّد اسماعیل خادم، ابی البرکات بن محمّداسماعیل، جمال الدّین محمّد بن نظام الدّین حسن، ملاّکمال الدّین محمّد فسوی و ملاّابوالحسن فتونی عاملی].
در اصفهان به تدریس مشغول بود، سپس قاضی اصفهان شد، و سرانجام قاضی عسکر نادرشاه گردید، و در سال ١١٦٠ق به دستور نادرشاه او را شهید نمودند، گویند مدفن او در قبرستان آب بخشان اصفهان است. کتب ورساله های زیر از آثار او است:
١. تفسیر آیه «وَ إِذا قری ء الْقُرْآن» ٢. تفسیر قرآن ٣. حواشی بر کتب اربعه ٤. رساله در تحریم غنا ٥. رساله در این که درهم و دینار مانند هم است یا قیمت در آن ها معتبر می باشد. ٦. رساله در مشروعیّت تلقین میّت جهت اطفال و غیره.[٢]
[١] گنجینه دانشمندان، ج٧، صص٣٠٠ ٣٠١؛ دیباچه دیار نون، صص١٧٦ ١٧٧؛ سیمای دانشوران در شرح حال علماء، صص٩٥ ٩٩ آیینه اهل قلم، صص٥٣ ٥٤.
[٢] تتمیم امل الآمل ص٥٧؛ نجوم السّماء، صص٢٦٤ و ٢٣١؛ فهرست رضوی، ج٥، ص٤٢٨؛ میراث اسلامی ایران، ج٧، صص١٥٥ ١٥٨؛ فوایدالرّضویّه، ج١، ص٨؛ رجال اصفهان یا تذکره القبور، ص١٤٤؛ راهنمای دانشوران، ج١، ص٢٥٩؛ اعیان الشّیعه، ج٥، ص٣٣٩؛ روضات الجنّات، ج٧، ص١٢٤؛ الکواکب المنتشره، ص٦٩٠؛ دانشمندان و بزرگان اصفهان، ج١، ص١١٥ ١١٦؛ مزارات اصفهان، ص٢٦.