ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٠٧ - هيچ انسانى چه در حال انفرادى و چه در حال اجتماعى ، نعمت و امتيازى را از دست نمى دهد

١٣ ، ٢٠ - و ايم اللَّه ، ما كان قوم قطَّ في غضّ نعمة من عيش فزال عنهم إلَّا بذنوب اجترحوها ، لأنّ اللَّه ليس بظلَّام للعبيد . . . ( سوگند به خدا ، هيچ قومى داراى فراوانى نعمت و طراوت عيش نبوده كه خداوند آن را از دست آن قوم بگيرد مگر به وسيله گناهانى كه آن قوم مرتكب گشتند ، زيرا خداوند سبحان هيچ ستمى بر بندگان روا نمى دارد . ) هيچ انسانى چه در حال انفرادى و چه در حال اجتماعى ، نعمت و امتيازى را از دست نمى دهد مگر به جهت گناهان و خطاهايى كه مرتكب مى شود .
اين قانون كلى هم از ناحيه تجارب و مشاهدات سرگذشت بشر در طول تاريخ اثبات مى شود و هم از مفاد آيات فراوانى كه در قرآن مجيد آمده است . در حدود ٥٠ آيه فقط تغييرات عارضه به وسيله ظلم را گوشزد مى كند . آياتى ديگر وجود دارد كه هرگونه تغيير در نعمتها را به خود انسان مستند مى نمايد . مانند : ( ذلِكَ بِأَنَّ الله لَمْ يَكُ مُغَيِّراً نِعْمَةً أَنْعَمَها عَلى قَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُوا ما بِأَنْفُسِهِمْ . ) [١] ( [ و اين بدان جهت است كه ] خداوند تغيير نمى دهد نعمتى را كه به قومى داده است ، مگر اين كه تغيير در خود ايجاد كنند . ) در بعضى از آيات ديگر هرگونه تغيير و دگرگونى را به خود انسانها نسبت مى دهد مانند ( لَه مُعَقِّباتٌ مِنْ بَيْنِ يَدَيْه وَمِنْ خَلْفِه يَحْفَظُونَه مِنْ ) [٢] ( قطعى است كه خداوند تغيير نمى دهد آنچه را كه قومى آن را دارد مگر اين كه آن قوم در وضع خودشان تغييرى ايجاد كنند . ) اين دگرگونى غير از آن پديده هايى است كه خداوند سبحان براى آزمايش و به طور موقت براى انسانها وارد مى آورد خداوند مى فرمايد : ( وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَيْءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَالْجُوعِ وَنَقْصٍ مِنَ الأَمْوالِ وَالأَنْفُسِ وَالثَّمَراتِ وَبَشِّرِ الصَّابِرِينَ . الَّذِينَ إِذا أَصابَتْهُمْ مُصِيبَةٌ قالُوا إِنَّا لِلَّه وَإِنَّا إِلَيْه راجِعُونَ . أُولئِكَ عَلَيْهِمْ صَلَواتٌ مِنْ رَبِّهِمْ وَرَحْمَةٌ وَ )

[١] . سورهء الانفال ، آيه ٥٣ .
[٢] . سورهء الرّعد ، آيه ١١ .