ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٥٩ - اگر استعداد ذاتى و امتياز انجام تكليف اختيارى براى آسمانها نبود

٦ - اختيار جانداران ٧ - اختيار روييدنىها ٨ - اختيار جمادات .
بديهى است كه اختيار قسم هفتم و هشتم به جهت عدم مشاهده شخصيت در روييدنىها و جمادات بسيار مخفى و غير قابل تجربه و مشاهده است ، ولى با توجه به تسبيح و سجده كه در قرآن مجيد به همهء آنها نسبت داده شده است ، اسناد اختيار مناسب به آن دو كاملا قابل تصور است . مخصوصا با توجه به اين كه آنها نيز اجزايى از زمين هستند و مطابق آيهء فوق ، دستور خداوند را به اختيار پذيرفته‌اند .
١٨ - و لو لاإقرارهنّ له بالرّبوبيّة و إذعانهنّ بالطَّواعية ، لما جعلهنّ موضعا لعرشه ، و لا مسكنا لملائكته ، و لا مصعدا للكلم الطَّيّب و العمل الصّالح من خلقه ( و اگر به خدايى او اقرار نمى كردند و اذعان به تسليم اختيارى در برابر او نداشتند ، خداوند آنها را جايگاه عرش خود قرار نمى داد و نه مسكنى براى فرشتگان و نه مقام اعلا براى صعود كلمات پاكيزه و عمل صالح مخلوقاتش . ) اگر استعداد ذاتى و امتياز انجام تكليف اختيارى براى آسمانها نبود قطعا آنها را جايگاه عرش و مسكن فرشتگان . . . قرار نمى داد .
از اين جملات شريفه اثبات مى شود كه عرش الهى آن حقيقت با عظمت است كه مقام نزول مستقيم تدابير خداوندى بر عالم هستى مى باشد . تاكنون در بارهء تعريف و تفسير معناى عرش ، مسائلى فراوان مطرح گشته است كه بعضى از آنها را مرحوم علامه سيد محمد حسين طباطبائى در تفسير الميزان جلد ٨ از صفحه ١٥٧ تفسير سوره الاعراف آيه ٥٤ به بعد تحت عنوان « كلام فى معنى العرش » نقل كرده است . سپس آن مرحوم نظريه اى را در تفسير « عرش » اختيار كرده است كه مى توان گفت جامعترين