ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٧٨ - حضرت مهدى عليه السلام و حكومت الهى او در روى زمين
مذهبى و غير مذهبى است . جمله چنين است : « پيش راندنهاى عظيم دسته جمعى ، امور بشرى را اداره مى كنند و در يك موقع معين به حالت منطقى ، يعنى به تعادل ، يعنى به عدل سوقشان مى دهند ، نيرويى مركب از زمين و آسمان ( طبيعت و ماوراى طبيعت ) از بشريت حاصل مى شود . و بر او حكمفرمايى مى كند ، اين نيرو يك نشان دهندهء معجزات است . و مى توان منتظر بود كه اين قدرت اسرار آميز ترقى در يك روز زيبا ، شرق و غرب [ يعنى اختلافات تفرقه انگيز انسان و انسانيت را ] در قعر يك گور مواجه سازد [ يعنى اختلافات بىاساس را از بين ببرد . ] و امامان را با بناپارت در داخل هرم بزرگ به مكالمه وادارد . در انتظار آن روز ، تأملى ، ترددى ، دوران توقفى در پيشرفت روز افزون عقول نيست . » [ بينوايان - ويكتور هوگو - ج ٢ ص ٣٣٧ و ٣٣٨ ] در جملاتى پيش از عبارات فوق چنين آمده است : « ترقى به طور كلى در طريق حل اين مسئله مى كوشد .
مولوى چه زيبا مى گويد :
< شعر > مى بده اى ساقى آخر زمان اى ربوده عقلهاى مردمان خاكيان زين باده بر گردون زنند اى مى تو نردبان آسمان بشكن از زندان در و ديوار را وارهان جان را ز زندان غمان ترك ساقى گشت و در ده كس نماند گرگ ماند و گوسفند و تركمان < / شعر > [ ديوان شمس تبريزى ] « يك روز حيرت همه را فرا خواهد گرفت - چون نوع بشر بالا مى رود ، بالتبع قشرهاى ته مانده نيز از منطقهء فلاكت بيرون مى آيند - محو بينوايى با يك ارتفاع سادهء سطح صورت خواهد گرفت ، هر كس در اين راه حل متبرك شبهه كند خطا كار است » ( ص ٣٣٧ ) اين عبارات را هم مورد دقت قرار بدهيم : « آيا آينده خواهد رسيد به نظر