ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٩٠ - داستان اصحاب جمل
شود ، زيرا هر يك از آن دو اگر در پشت سر ديگرى نماز مى خواند ، علامت تسليم شدن او به كسى بود كه نماز را اقامه كرده بود عايشه ما بين آن دو را چنين اصلاح كرد كه نماز را يك روز عبد اللَّه بن زبير اقامه كند و روز ديگر محمد بن طلحه . ابو مخنف مى گويد : سپس طلحه و زبير در بيت المال بصره داخل شدند . وقتى كه اموال بيت المال را ديدند ، زبير گفت : ( « وَعَدَكُمُ الله مَغانِمَ كَثِيرَةً تَأْخُذُونَها فَعَجَّلَ لَكُمْ هذِه » ) [١] ( خداوند غنيمتهاى فراوانى به شما وعده داده است كه آنها را به دست بياوريد ، اين اموال را براى شما به جلو انداخت ) و ما به اين اموال از مردم بصره شايسته تريم و همهء آن اموال را گرفتند . هنگامى كه على عليه السلام بر اصحاب جمل پيروز شد ، همهء آنها را به بيت المال برگرداند و در ميان مسلمانان تقسيم فرمود . [٢] براى تكميل اطلاع از جنگ جمل مراجعه فرماييد به شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد ، ج ١ از صفحهء ٢٤٧ تا صفحهء ٢٦٦ ( سخنان شماره ١٢ و ١٣ ) و ج ٢ از صفحهء ١٦٢ تا صفحهء ١٧٠ و خطبهء ٣٣ از صفحه ١٨٥ تا صفحه ١٨٨ و ج ٦ از صفحه ٢١٥ تا صفحه ٢٢٩ خطبهء ٧٩ .
تحليلى در بارهء حادثه جمل
تحليلى در بارهء حادثه جمل يك ذهن آگاه و دقيق با كسب اطَّلاعى از جريان حادثهء جمل و انگيزه و نتايج آن و همچنين بروز چگونگى شخصيتهايى كه خود را در آن حادثه « آن چنانكه هستند » نشان دادند ، به خوبى مى تواند عظمت اسلام و كسانى كه واقعا آن را پذيرفته بودند ، همچنين محصول گروه بندى در جامعهء مسلمين را بفهمد . ما با يك تحليل اختصارى چند مسئله را در اين مبحث مطرح مى نماييم :
مسئلهء يكم
مسئلهء يكم - علم غيب رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله و سلَّم كه جريان عوعو كردن
[١] . الفتح ، آيه ٢ . مسلم است كه اين غنيمتهاى فراوان از كفّار بوده است نه از مسلمانان كه حاكم آنان امير المؤمنين ( ع ) بوده است . آرى ، مقام پرستى از اين كج فكريها فراوان دارد .
[٢] . شرح نهج البلاغة ، ج ٩ ، ص ٣٢٣ .