ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٨٦ - ٣ - هدفى كه اميد را توليد مى كند

اين شرط ، تلفات سنگين به شخصيّتهاى انسانى وارد مى سازد ، زيرا مادامى كه محاسبهء دقيق در امكانات خود انسان و كميّت و كيفيّت واقعيّات انجام نگيرد ، پديدهء اميد هميشه لرزان و سست بوده و به جاى اين كه محرّك زندگى باشد ، موجب ناراحتى و يأس خواهد بود .
به قول آن دانشمند انسان شناس الهى : « اميد بر روى اضطراب ، چون نفت بر روى آب مى سوزد و روشنايى مى دهد . اين شعله شناور همواره بر روى آلام بشرى زبانه مى كشد . » درخشندگى اميد بايستى به يك منبع اصيل نور متّصل باشد تا بتواند آدمى را تحريك كند .
٣ - هدفى كه اميد را توليد مى كند از آن جا كه اميد يك پديدهء روانى ناظر به آينده و هدف است ، ارزش آن وابسته به هدفى است كه اميد را توليد مى كند . از اين جهت هيچ تفاوتى ميان ارادهء فعلى به يك اقدام فعلى و اميد كه به هدف موجود در آينده پيوستى دارد ، ديده نمى شود .
اگر بخواهيم ارادهء شخص را در باره كارى كه فعلا مى خواهد انجام دهد ارزيابى كنيم ، مجبوريم كار مفروض را ارزيابى كنيم . همچنين اگر بخواهيم اميد را ارزيابى نماييم ، بايستى ببينيم هدفى كه مورد اميدوارى است ، چيست جاى ترديد نيست كه : هر چه هدف انسان عالىتر باشد ، اميد كه به آن هدف بسته است ، عالىتر و با ارزشتر خواهد بود . مثلا گاهى انسان فقط هدفهاى جزئى و مادّى شخصى را براى خويش منظور مى دارد ، مانند جاه ، ثروت و شهرت ، به اين علَّت كه براى پيش برد مقاصد مادّى او در اين دنيا مؤثر مى باشند . اميدوارى مربوط به اين موضوعات بسيار پست است و اگر براى خود شخص مفيد باشد ، شايد براى ديگران مضرّ باشد .