ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٩٨ - براى اشباع خودخواهى ، تا خود فروشى كه نتيجهء مستقيم خودنمائى است پيش مى روند
٤ - گروهى ديگر را مى شناسيم كه اصلا در بارهء مفهوم خدا و صفات جلال و جمال او و مخصوصا در وحدانيّت آن ذات اقدس ، فكرى نكردهاند و معرفت آنان در بارهء مسائل فوق از يك عدّه شناختهاى تقليدى و يا ناقص بجهت نگاههاى تحقير آميز در بارهء آن مسائل و ديگر عوامل ، تجاوز نمى كند .
اين گروه قربانى نارسائى علم و معرفتشان در بارهء خدا و صفات او مى باشند . باين معنى كه وقتى از آنان بخواهيد : خدائى را كه مورد انكار يا ترديد شما قرار گرفته است ، براى ما توصيف كنيد ، در پاسخ مطالبى بس كودكانه بشما تحويل خواهند داد كه گوش دادن يا مطالعه كردن آنها جز صرف بيهودهء عمر ، ثمرى ديگر در بر ندارد . اينان نمى خواهند با مقدارى تحمّل كنار كشيدن ذهن خود از تخيّلات و توهّمات و مغالطههاى فريبنده ، با واقعيّتها روياروى شوند . يعنى اينان بقدرى در جاذبهء تخيّلات و توجيهات غير منطقى و سفسطه هايى [ كه فقط براى نابود ساختن احساس برين مسؤوليّت در اين دنيا بوجود مى آيند ] قرار مى گيرند كه خود را از خداى ابراهيم و موسى و عيسى و محمّد بن عبد اللَّه صلوات اللَّه عليهم أجمعين محروم مى سازند . دريافت اينان خداى علىّ بن ابي طالب عليه السّلام را همان قدر امكان پذير است ، كه دريافت صحيح من براى يك خود پرست - كه قطعا براى او شناخت من امكان پذير است ، ولى دست از خود پرستى برداشتن بسيار دشوار ، مگر جهش و انقلابى در مغز او بوجود بيايد و يا يك عامل بسيار نيرومندى ، تكامل تدريجى چنان مغزى را بعهده بگيرد .
٥ - بعضى ديگر را مى بينيم كه دلائل كسانى را كه با نظر مثبت به الهيّات مى نگرند ، نمى پسندند [ يا بدانجهت كه مخالف احساسات آنان ميباشد و يا از آن جهت كه مخالف عقائدى است كه محكم بآن چسبيدهاند ] و در نتيجه در صدد نفى مسائل الهيّات برمى آيند چارهء صحيح اينست كه بايد در شرايط ذهنى اين گونه اشخاص بينديشيم كه آيا واقعا آنان با اين كه مى دانند ممكن است احساساتشان واقعيّتها را از آنان دور نمايد ، باز آن احساسات را با ارزش مطلق مى پذيرند و آيا آنان واقعا آن عقيده را مى پذيرند كه مى گويد : اگر مقدارى از دلائل اثبات كنندهء يك حقيقت مورد ترديد قرار گرفت ، همين ترديد براى نفى مطلق آن حقيقت كافى است يا بر فرض اين كه همهء آن دلائل اثبات كننده مورد ترديد قرار بگيرد ، نفى يك حقيقت در ميدان بىنهايت