ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٩٢ - فقط اين انسانهاى گمنام هستند كه حيثيّت بشرى را حفظ ميكنند و در راه اعتلاى آن ، بدون اين كه سر و صدائى براه بيندازند از همهء دنيا مى گذرند

و اين مضمون در سوره‌هاى الانبياء آيهء ٤٧ و النّساء آيات ٤٩ و ٧٧ و ١٢٤ و الأنفال آيهء ٦٠ و آل عمران آيات ٢٥ و ١٠٨ و ١٦١ و الأنعام آيهء ١٦٠ و يونس آيات ٤٧ و ٥٤ و النّحل آيهء ١١١ و الإسراء آيهء ٧١ و مريم آيهء ٦٠ و المؤمنون آيهء ٦٢ و الزّمر آيهء ٦٩ و الجاثية آيهء ٢٢ و الأحقاف آيهء ١٩ و غافر آيهء ١٧ و طه آيهء ١١٢ آمده است .
در مجلَّدات گذشته اثبات كرده‌ايم كه علَّت ظلم كردن در خدا وجود ندارد ، زيرا ظلم يا ناشى از احتياج است ، و يقينى است كه خداوند سبحان غنىّ و بىنياز مطلق است ، يا براى جلب سود براى خويشتن است ، و يقينى است كه خداوند با عظمتتر از آن است كه بخواهد سودى را براى خود جلب نمايد تا در اين راه ظلمى روا بدارد و يا ظلم مستند به جهل است در صورتى كه خداوند عالم مطلق بر همهء اشياء است بدون استثناء . و يا ناشى از خودخواهى است در صورتى كه ذات اقدس خداوندى واجد همهء كمالات بطور مطلق است و احساس حقارتى در آن ذات نيست كه با خودخواهى آنرا جبران نمايد ، و احساس بزرگتر از خود او نيز وجود ندارد ، زيرا او بزرگتر از همه چيز است و حتّى بزرگتر از آن است كه بتوان او را توصيف نمود .
و بطور كلَّى ، براى آن ذات اقدس كه همهء كمالات موجود است و هيچ نقص و بالقوّه اى وجود ندارد ، احتياج به برنهادن خود و دفاع از آن و تلقين سيطرهء آن خود به ديگران ندارد .
ولى خداوند شما را از آزمايش كردن بدور نداشته است ، يعنى اى مردم ، گمان مبريد كه با ورود مصيبتها و ناگواريها و مشقّتها بر شما ، خداوند براى شما ظلم روا مى دارد ، بلكه همهء آنها براى آزمايش و تصفيه و تهذيب روحى شما است .
( وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَيْءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَالْجُوعِ وَنَقْصٍ مِنَ الأَمْوالِ وَالأَنْفُسِ وَالثَّمَراتِ وَبَشِّرِ الصَّابِرِينَ . الَّذِينَ إِذا أَصابَتْهُمْ مُصِيبَةٌ قالُوا إِنَّا لِلَّه وَإِنَّا إِلَيْه راجِعُونَ . أُولئِكَ عَلَيْهِمْ صَلَواتٌ مِنْ رَبِّهِمْ وَرَحْمَةٌ وَأُولئِكَ هُمُ الْمُهْتَدُونَ ) . [١] ( و البتّه ما شما را با چيزى از ترس و گرسنگى و كاهش در اموال و

[١] البقرة آيات ١٥٥ تا ١٥٧ .