ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٩١ - فقط اين انسانهاى گمنام هستند كه حيثيّت بشرى را حفظ ميكنند و در راه اعتلاى آن ، بدون اين كه سر و صدائى براه بيندازند از همهء دنيا مى گذرند

( وَما ظَلَمْناهُمْ وَلكِنْ كانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ ) [١] .
( و ما بآنان ظلم نكرديم و لكن آنان بودند كه بخويشتن ظلم مى كردند . ) اين مضمون در سوره‌هاى الزّخرف آيهء ٧٦ و آل عمران آيات ١٠٨ و ١١٧ و ١٨٢ و النّحل آيهء ٣٣ و يونس آيات ١٠١ و ٤٤ و التّوبه آيهء ٧٠ و العنكبوت آيهء ٤٠ و الرّوم آيهء ٩ و غافر آيهء ٣١ و الأنفال آيهء ٥١ و الحجّ آيهء ١٠ و فصّلت آيهء ٤٦ و ق آيهء ٢٩ آمده است .
نوع دوم ، مانند : ( وَمَنْ يَتَعَدَّ حُدُودَ الله فَقَدْ ظَلَمَ نَفْسَه ) . [٢] ( و هر كس كه از حدود [ تعيين شده يعنى قوانين ] الهى تعدّى كند ، او به خويشتن ظلم كرده است . ) اين مضمون در سوره‌هاى البقرة آيهء ٢٣١ و الكهف آيهء ٨٧ و يونس آيهء ٥٤ و النّمل آيهء ٤٤ آمده است .
نوع سوم ، آياتى است كه مى فرمايد : بآنان ظلم نخواهد شد ، يعنى در سنجش اعمال و محاسبهء نتائج آنها بهيچ كس ظلمى نخواهد شد ، نه از طرف خدا و نه از طرف كسى ديگر . مانند : ( وَما تُنْفِقُوا مِنْ خَيْرٍ يُوَفَّ إِلَيْكُمْ وَأَنْتُمْ لا تُظْلَمُونَ ) . [٣] ( و هر خيرى كه انفاق مى كنيد ، بشما خواهد رسيد ( نتيجهء آن عايد خودتان خواهد گشت ) و بشما ظلمى نخواهد شد . ) ( ثُمَّ تُوَفَّى كُلُّ نَفْسٍ ما كَسَبَتْ وَهُمْ لا يُظْلَمُونَ ) . [٤] ( سپس هر نفسى اندوخته شدهء خود را درميابد و بآنان ظلم نخواهد شد . )

[١] النحل آيهء ١١٨ .
[٢] الطلاق آيهء ١ .
[٣] البقرة آيهء ٢٧٢ .
[٤] البقرة آيهء ٢٨١ .