ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٨٩ - فقط اين انسانهاى گمنام هستند كه حيثيّت بشرى را حفظ ميكنند و در راه اعتلاى آن ، بدون اين كه سر و صدائى براه بيندازند از همهء دنيا مى گذرند

همان گونه كه ظرف با محتوياتش برگردانده مى شود . اى مردم ، خداوند شما را بركنار فرموده از آنكه بشما ظلم كند ، ولى شما را از آنكه مبتلا و آزمايش كند دور نساخته است . و خداوند [ بزرگترين گوينده ] فرموده است : در اين امر آياتى است و ما آزمايش كننده‌ايم . ) زمانى فرا مى رسد كه جوامع از اسلام تهى مى گردند .

زمانى فرا مى رسد كه جوامع از اسلام تهى مى گردند .
اگر چه در مقدارى فراوان از احاديث معتبر آمده است كه در زمان پيش از ظهور حضرت ولىّ عصر ، بقيّة اللَّه الاعظم عجّل اللَّه تعالى فرجه ظلم و تباهىها دنيا را فرا مى گيرد و از اسلام جز نامى باقى نمى ماند ، ولى بيان اين خصوصيّت براى زمان قبل از ظهور آن حضرت ، چنانكه در گذشته اشاره نموديم ، دلالت نمى كند بر اين كه هر گونه اخبار از آينده با جملهء : سيأتى زمان . . . ( زمانى فرا مى رسد . . . ) مربوط به آخر الزّمان يعنى پيش از ظهور حضرت ولىّ عصر عجّل اللَّه تعالى فرجه بوده باشد ، مخصوصا با نظر به دورانهاى زمامدارى بنى اميّه و بنى عبّاس و دورانهاى پس از آن دو سلسلهء خودكامه .
آنچه كه از اسلام در جوامع از بين مى رود چيست
آنچه كه از اسلام در جوامع از بين مى رود چيست اگر مجموع اسلام را در نظر بگيريم ، اجزاء اين مجموعه بر سه قسمت عمده تقسيم مى گردد :
قسمت يكم ، اصول و عقائد عقلى آن است كه متّكى به فطرت خالص و پاك انسانى است .

قسمت يكم ، اصول و عقائد عقلى آن است كه متّكى به فطرت خالص و پاك انسانى است .
قطعى است كه زوال اين قسمت از جوامع يا يك جامعه ، حتّى يك انسان ، معنايش آن نيست كه ريشه‌هاى آن اصول و عقايد از صحنهء خود آگاه ذهن و روان ناپديد گشته و تأثّر خود را در توجيه زندگى آن انسان از دست داده است .