خداوند متعال گفته است وَ قالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْ لا نُزِّلَ عَلَيْهِ الْقُرْآنُ جُمْلَةً واحِدَةً كَذلِكَ لِنُثَبِّتَ بِهِ فُؤادَكَ وَ رَتَّلْناهُ تَرْتِيلًا. [٢] بدين گونه رسيدن وحى به رسول اللَّه- صلى اللَّه عليه و آله- مدتى به تأخير افتاد، تا مردمان بدانند كه قرآن شعرى سروده او نيست، و نيز رونويسى از كتابهاى پيشينيان هم نيست، و پيامبر آن را از خود ابداع نكرده، بلكه وحيى است كه از جانب خدا، هر وقت و به هر صورت كه او بخواهد، نازل مى‌شود، و تأخير براى آن بوده است كه اراجيف قريش پراكنده و انباشته شود، به همان گونه كه ريسمانهاى جادوگران فرعون روى هم انباشته شد و مردمان چنان پنداشتند كه سحرى عظيم صورت خواهد گرفت، و در اين هنگام خدا به موسى- عليه السلام- فرمان داد تا عصايش را بيفكند تا همه آنچه را كه جادوگران فرو ريخته‌اند يكباره ببلعد. اين گونه عمل كردن بهتر و اثر آن بيشتر بود، و به همين گونه هنگامى كه وحى تأخير كرده به كوه‌هاى مكه به همان صورت رسيد كه روز روشن پس از شب تاريك فرا مى‌رسد، تاريكى شايعات را از پيرامون خانه خدا از ميان برد، و شكهايى را كه به دلهاى ضعفاى مسلمانان راه يافته بود زدود، و روز رسالت با نشاط و حركت آغاز شد.

/ ١٧٠ «ما وَدَّعَكَ رَبُّكَ وَ ما قَلى‌- كه خدا با تو بدرود نكرد، و از تو بيزار نشد.» يعنى به وداع آخرين با تو نپرداخت و از تو خشمگين و متنفر نشد و لو به صورت موقتى، و احاديث درباره سبب تأخير پيدا كردن وحى با يكديگر اختلاف دارد، و امكان جمع كردن ميان آنها هست، و ما پس از اين مقدارى از آن را براى فايده عامّ آن خواهيم گفت كه، علاوه بر اين، گوشه‌اى از زندگى پيامبر اسلام را توضيح مى‌دهد و تا اندازه‌اى در بهتر فهميدن قرآن كمك مى‌كند

از امام باقر- عليه السلام- در تفسير اين سوره آمده است كه: جبريل- عليه السلام- در نزول به رسول اللَّه دير كرد، و آن پس از نزول‌ اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ‌ بود، پس خديجه- رضى اللَّه عنها- گفت: شايد خدايت ترا ترك‌

[٢] - سورة الفرقان/ ٣٢.