تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٧١ - شرح آيات

سخن به آسمان و سپس كوه‌ها و زمين مى‌كشد تا صورت كامل شود. آرى، اين كتابى است كه پروردگار ما حقايق واقعى را در آن چنان كه هست توصيف مى‌كند و ما را بر آن مى‌خواند كه از آنها عبرت گيريم.

«وَ إِلَى السَّماءِ كَيْفَ رُفِعَتْ‌- و به آسمان كه چگونه برافراشته شده است.» هنگامى كه سپيده صبح مى‌دمد، و نور بر بالاى پشته‌ها پراكنده مى‌شود، و گروه‌هاى پرندگان به جستجوى روزى در هوا به پرواز در مى‌آيند و طبيعت براى تسبيح پروردگار خود بيدار مى‌شود، در اين هنگام به آسمان بنگر و ببين كه چگونه خدا آن را سقف برافراشته براى زمين قرار داده است، و از كبودى مايه لذت چشم و جلال و جمال آن لذت ببر.

شب هنگام، كه زورق سيمين فلك در دريايى از تاريكى پيش مى‌رود، و ستارگان درخشنده در امتداد رؤيت چشم در آسمان ديده مى‌شود، و چشم از ديدن زيبايى و شكوه آنها خسته و سير نمى‌شود، در اين هنگام است كه انسان مى‌گويد

سبحان اللَّه، و اما چون شخص در پشت دستگاه تلسكوپ يا دوربين فلكى بنشيند و از درون آن به اجرام شناور در/ ٧٢ فضاى بى‌پايان نگاه كند، و به سخنان يك دانشمند و علم نجوم گوش فرا دارد كه از مسافت نورى ميان ستارگان براى او سخن مى‌گويد، و به دقت نظام عالم توجه كند، جز آن نمى‌تواند كه در برابر خداى قدّوس به سجده درآيد و به شريكان او كفر ورزد.

[١٩] چون چشم از آسمان برگيرد و به نظر كردن به كوه‌ها بپردازد، توده‌هاى سنگى عظيمى را مشاهده خواهد كرد كه بر جاى خود قرار گرفته‌اند تا زمين را از شرّ لرزشها و تكانهاى آن نگاه دارند، و مخازنى براى آب و مواد كانى باشند، و آن گاه از خود مى‌پرسد: اين همه دقت در قرار گرفتن اين سنگها براى چيست كه اگر يكى از آنها از جاى خود پيش و پس شود دشواريهاى فراوان فراهم مى‌شود؟! اگر در اين بينديشيد كه كوه‌ها چگونه به وجود آمده‌اند، شگفتى شما بيشتر