تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٦٩ - شرح آيات
آرايش مىسازند، چرا به آن نگاه نمىكنند تا بدانند كه چگونه آفريده شده تا مكمّلى براى زندگى آنان در آن بيابانهاى خشك باشد؟
اين حيوان براى تحمل سختيها و توانا بودن بر آن از همه جانوران نيرومندتر است. بارهاى سنگينى را بر پشت خود حمل مىكند، و از بيابانهاى قفر و بىآب و علف مىگذرد، و روزهاى دراز كه شايد به هفته و دهه برسد، مىتواند بىخوردنى و نوشيدنى صبر كند، و با قدرتى كه در او آفريده شده از ميان بادهاى سخت آميخته به شن بگذرد و يار و مسافر خود را به مقصد رساند.
پاهاى پهن او به خوبى مىتواند بر شنهاى نرم قرار گيرد، و به همين سبب است كه نام كشتى صحرا به آن دادهاند.
سپس مىبينيم كه براى خوراك خود از خارهاى تيز قوت فراهم مىآورد و آن را براى نشخوار كردن در وقت مناسب ذخيره مىكند، و نيز به همين گونه مىتواند آب را براى مدتى دراز در ذخيره داشته باشد. آيا چه كس آن را بدين صورت شگفتانگيز آفريده است؟
با وجود بزرگى جثه، و عظمت نيرومندى، در مقابل انسان ضعيف خاضع و رام و سازگار است، و حتى چنين در داستان آمده است كه روزى موشى كنار بند مهار شترى را گرفت و كشيد، و شتر به خيال آن كه صاحبش او را مىكشد، در پى موش روان شد.
/ ٧٠ چون شتر را با جانوران بزرگ ديگرى همچون فيل و كرگدن مقايسه كنيم، بزرگى منفعت و كم خرجى آن معلوم مىشود كه، مثلا، گوشت فيل به كار خوردن نمىآيد و شير آن به مصرف نوشيدن نمىرسد.
و در اين جا بعضى از آنچه را كه دكتر احمد زكى در كتابش «در راه دايرة المعارفى علمى» هنگام سخن گفتن از شتر آورده است نقل مىكنيم
(و از بركتهاى سازگارى جانور با محيط زندگى آن، يكى اين است كه شتر بر پشت خود كوهانى دارد، و هنگامى كه خوب خوراك بخورد بر مقدار گوشت و پيه اين كوهان افزوده مىشود، و چون به سفرى رود و خوراك به اندازه احتياج در