تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٩ - شرح آيات

است، و حديث/ ٤٨ رسيده از امام صادق- عليه السلام- اندازه تفاوت ميان آن دو را بدين گونه بيان كرده است: «اين آتش دنياى شما يك جزء از هفتاد جزء «يك هفتادم» آتش دوزخ است كه هفتاد بار به آب آن را خاموش و بار ديگر روشن كرده باشند، و اگر چنين نمى‌بود، آدمى نمى‌توانست آن را تحمل كند». [١٩] [١٣] سؤال: جسم آدمى چگونه مى‌تواند اين آتش بزرگ را تحمل كند و نسوزد و خاكستر يا گاز نشود، چنان كه همه چيزهايى كه با بمب اتمى محترق مى‌شوند بدين صورت در مى‌آيند، و شك نيست كه آن بسيار از آتش دوزخ كم‌اثرتر است؟

آرى چنين است، ولى پروردگار ما به جسم بنده گناهكارش امكاناتى مى‌بخشد كه چنين آتشى را تحمل كند و هر چه بيشتر درد بكشد. مگر پروردگار ما نگفته است كه: «كُلَّما نَضِجَتْ جُلُودُهُمْ ...- پوستهاشان كه پخته شد و سوخت پوستهاى ديگرى به جاى آن به ايشان مى‌دهيم تا عذاب را بچشند»؟

بدين گونه شقاوت پيشگان در آتش ميان مرگ و زندگى باقى مى‌مانند، كه همه اسباب مرگ آماده و همه عوامل زندگى از ميان رفته است، ولى آن تيره‌بخت به قدرت كامله خدا نمى‌ميرد و به چشيدن عذاب اليم ادامه مى‌دهد.

«ثُمَّ لا يَمُوتُ فِيها وَ لا يَحْيى‌- سپس در آن نه مى‌ميرد و نه زنده مى‌ماند.» شبيه اين در دنيا آن است كه بعضى از مردم به عذاب دنيا از فقر و بيمارى و زندان و اضطراب و ... و ... مبتلا مى‌شوند ولى نمى‌ميرند تا راحت شوند، و با شاعر چنين مى‌گويند