تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٣٣ - شرح آيات
از پيامبر ما- صلى اللَّه عليه و آله- چنين روايت شده است كه: «شيطان بينى خود را بر قلب پسر آدم گذاشته است، پس چون آدمى از خدا ياد كند، نوك بينى خود را پس مىكشد، و چون از اين ياد غافل شد آن را پيش مىبرد،/ ٤٧١ و الوسواس الخناس اشاره به همين است». [٥] به همين سبب اسلام مداومت و پيوستگى ذكر خدا را ستوده و پروردگارمان گفته است وَ اذْكُرُوا اللَّهَ كَثِيراً لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ، [٦] و نيز وَ اذْكُرْ رَبَّكَ كَثِيراً وَ سَبِّحْ بِالْعَشِيِّ وَ الْإِبْكارِ. [٧] در حديث از امام صادق- عليه السلام- چنين آمده است: «مؤمن به هيچ چيز مبتلا نمىشود كه براى او سختتر از محروميت از سه خصلت باشد، و چون پرسيدند كه آنها چيست؟ گفت: مواسات در ذات خدا، و انصاف دادن درباره نفس خود، و ياد كردن فراوان از خدا، ولى من به شما نمىگويم: سبحان اللَّه، و الحمد للَّه، و لا اله الا اللَّه، و اللَّه اكبر، بلكه ياد كردن خدا مقصود است در نزد آنچه خدا بر مؤمن حلال كرده است، و ياد كردن خدا در نزد آنچه بر او حرام كرده است». [٨] امام باقر- عليه السلام- ذكر خدا را نماز شمرده و گفته است: مؤمن چون ايستاده يا نشسته يا خوابيده به ياد خدا باشد، پيوسته در نماز است، و خدا مىگويد
الَّذِينَ يَذْكُرُونَ اللَّهَ قِياماً وَ قُعُوداً وَ عَلى جُنُوبِهِمْ وَ يَتَفَكَّرُونَ فِي خَلْقِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ رَبَّنا ما خَلَقْتَ هذا باطِلًا سُبْحانَكَ فَقِنا عَذابَ النَّارِ. [٩] از پيامبر- صلى اللَّه عليه و آله- روايت شده است كه گفت: «خداوند سبحانه و تعالى گفت: اگر بدانم كه آنچه بر بندهام غالب است اشتغال به من
[٥] - نور الثقلين/ ج ٥، ص ٧٢٤.
[٦] - الجمعة/ ١٠.
[٧] - آل عمران/ ٤١.
[٨] - بحار الانوار، ج ٩٣، ص ١٥١.
[٩] - همان منبع، ص ١٥٣.