تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٢ - شرح آيات
حرف.
در آن هنگام كه خوانا كننده خدا باشد، و دريافت كننده خوانايى كسى كه خدا با علم خود او را براى رساندن رسالت مستولى بر همه رسالتها برگزيد، بدان منظور نبود كه رسول از حدّ بشرى كه فراموشى براى او جايز است خارج شود، بلكه خدا نمىخواست كه او فراموش كند، پس ضمانت در اين جا از جانب خدا است، و آن كه خدا ضامن او باشد، چگونه ممكن است فراموش كند؟! اين است حقيقت عصمت بدان گونه كه صاحبان بصيرت آن را مىفهمند، يعنى اين كه خدا بندهاى را از اين كه در زير تأثير عوامل انحراف و لغزشگاههاى ضعف بشرى و مراكز هوا و هوس و شهوت باشد، نگاه دارد.
[٧] و براى آن كه مردمان ساده دل چنان گمان نكنند كه فرستاده خدا بر اثر رسالت اله شده است، كتاب خدا اين يادآورى را فراموش نكرده است ... در بيشتر جاهايى كه از فرستادگان بزرگوار خود سخن گفته، يا از نقاط ضعفى در ايشان ياد كرده كه خدا آن را با عصمت خود جبران مىكند، و يا از حالت بشرى آنان يا اين كه كار ايشان، حتى در وعدهاى كه به آنان داده، وابسته به مشيت خدا است، پس هيچ كس قدرت آن ندارد كه آنان را به كارى مجبور كند. آرى، وعده خدا راست است و او هرگز خلف وعده نمىكند، ولى ميان آن كه چنين باشد، و اين كه كسى از بيرون چارچوب فضل و رحمت و مشيت او چيزى را به او قبولاند، فرق بسيار است.
اين چيزى است كه از آيه كريمه به ما الهام مىشود.
/ ٤٢ «إِلَّا ما شاءَ اللَّهُ- مگر آنچه خدا بخواهد.» چنان كه خداوند متعال در قصه شعيب گفت قالَ الْمَلَأُ الَّذِينَ اسْتَكْبَرُوا مِنْ قَوْمِهِ لَنُخْرِجَنَّكَ يا شُعَيْبُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا مَعَكَ مِنْ قَرْيَتِنا أَوْ لَتَعُودُنَّ فِي مِلَّتِنا قالَ أَ وَ لَوْ كُنَّا كارِهِينَ* قَدِ افْتَرَيْنا عَلَى اللَّهِ كَذِباً إِنْ عُدْنا فِي مِلَّتِكُمْ بَعْدَ إِذْ نَجَّانَا اللَّهُ مِنْها وَ ما يَكُونُ لَنا أَنْ نَعُودَ فِيها إِلَّا أَنْ يَشاءَ اللَّهُ رَبُّنا وَسِعَ رَبُّنا كُلَّ شَيْءٍ عِلْماً عَلَى اللَّهِ تَوَكَّلْنا رَبَّنَا