تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٠ - شرح آيات

دهد». [١٦] بدين گونه يك ياخته شايستگى آن را دارد كه يك مدرسه توحيدى باشد، به شرط آن كه تو شاگردى از آن باشى، پس آيا آمادگى اين كار را دارى؟

[٤] ولى اين قدرت عظيمى كه در كاينات تجلّى پيدا مى‌كند، قدرت ذاتى در آنها نيست، بلكه از جانب پروردگار آنها است، و بدين گونه همه آنها دوران زندگى معينى دارند و بر حسب تقدير پروردگار خود به سوى نيستى پيش مى‌روند، و اين همه دليل بر آن است كه هر چه نيرو و توان و كارآيى و زرنگى كه در آنها است از جانب خدا است، و كاستى و ناتوانى و حدّ و قيدى كه در آنها مشاهده مى‌شود، گواه بر تعالى آفريننده آنها است، و اين كه او، سبحانه و تعالى، بى‌نقص و عجز و حدّ و قيد است.

و قرآن مثال آشكارى براى اين دوره زندگى سريع مى‌زند و مى‌گويد

/ ٤٠ «وَ الَّذِي أَخْرَجَ الْمَرْعى‌- و آن كه (گياهان) چراگاه را بيرون آورد.» زمين آبستن به موادى بود كه خدا آنها را به وسيله آب و پرتوهاى خورشيد به صورت گياه درآورد، و ناگهان سطح زمين پوشيده از علف و گل شد، ولى اينها چه مدت دوام خواهد داشت؟ چند روزى بيش چنين نخواهد بود.

[٥] و پس از چند روز سطح زمين زرد مى‌شود، و برگهاى درختان و بازمانده‌هاى درو كردن مزارع روى هم انباشته و عنوان وسيله‌اى براى تغذيه جانوران پيدا مى‌كند. و اگر چراگاهها بدين صورت باقى بماند و لايه‌هايى از خاك آن را بپوشاند، به صورت زغال سنگ در مى‌آيد كه نسلهاى آينده از آن بهره‌مند خواهند شد. هيچ جزئى از آفريده‌هاى خدا باطل و بيهوده نمى‌ماند: يا به صورت ماده‌اى براى يك آفرينش تازه در مى‌آيد، و يا به حالت چيزى نافع براى آفريده‌هاى تازه.

«فَجَعَلَهُ غُثاءً أَحْوى‌- پس آن را به صورت خاشاك سياه شده درآورد.» گفته‌اند: اصل كلمه غثاء كف سيل و چيزهايى است كه در اطراف آبها