تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٦٥ - شرح آيات
در پايان از بعضى احاديث در توصيف اين نهر و حوض ياد مىكنيم
در حديث منسوب به ابن عباس آمده است كه: چون «إنّا أعطيناك الكوثر» بر رسول اللَّه نازل شد، على بن ابى طالب به او گفت: «اى رسول خدا! كوثر چيست؟» گفت «نهرى است كه خدا به من بخشيده است» و على گفت
«اين نهرى شريف است پس آن را براى ما توصيف كن» گفت: «آرى اى على! كوثر نهرى است كه در زير عرش روان است، و آب آن سفيدتر از شير و شيرينتر از عسل و نرمتر از كره است، ريگ آن زبرجد و ياقوت و مرجان، و گياه آن زعفران، و خاك آن مشك اذفر (تيز بوى) است، پايگاههاى آن در زير عرش خداى/ ٣٩٣ عزّ و جلّ است» و سپس رسول اللَّه دست به پهلوى على زد و گفت: «اى على! اين نهر از آن من و تو و دوستداران تو پس از من است». [٤] و مسلم در صحيح خود از انس روايت كرده است كه گفت: يك روز كه رسول خدا در ميان ما بود، ناگهان به خواب رفت و سپس خندان سر خود را بلند كرد و من گفتم كه يا رسول اللَّه چه چيز تو را به خنده برانگيخت؟ گفت: «سورهاى كه پيش از آن بر من نازل شده بود» و سوره كوثر را خواند، و آن گاه گفت: «آيا مىدانيد كه كوثر چيست؟» و ما گفتيم كه خدا و فرستادهاش داناترند، گفت
«آن نهرى است كه پروردگارم به من وعده داد، و آن را خير فراوان است، و آن حوضى است كه امت من در روز قيامت بر آن وارد مىشوند.
پس مىگويم: پروردگارا! امتم، و آن گاه گفته مىشود كه: تو نمىدانى كه پس از تو چه كارها كردهاند». [٥] [٢] بنده هنگامى شايستگى بهره بردارى از همه نعمتهاى الاهى را پيدا مىكند كه به معرفت خداى تعالى و تقرب پيدا كردن به او دست يافته باشد. كسى را مشاهده مىكنى كه خدا نعمت امن و عافيت و ثروتمندى را به او ارزانى داشته،
[٤] - نور الثقلين/ ج ٥، ص ٦٨٣.
[٥] - همان منبع، ص ٦٨١.