تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٥٤ - شرح آيات

از رسول اللَّه- صلى اللَّه عليه و آله- روايت شده است كه: «هر كس يتيمى را تا زمانى كه بى‌نياز شود مورد مهربانى خود قرار دهد، بهشت بر او واجب مى‌شود». [١] [٣] بدترين چيزى كه شخص تكذيب كننده دين به آن مبتلا مى‌شود، مسخ شدن شخصيت و واژگون شدن فطرت است، و او را مشاهده مى‌كنى كه با ديدن مسكين با گرسنگى از پاى درآمده هيچ تأثرى پيدا نمى‌كند، و به هيچ كس در زياد شدن بهره غير كافى و اندكش از خوراك مدد نمى‌رساند، و در حقيقت انسان نيست كه قلبش به دوستى همنوعان بشرى خويش به تپش و اضطراب در آيد.

«وَ لا يَحُضُّ عَلى‌ طَعامِ الْمِسْكِينِ‌- و به خوراك رساندن به درويش هيچ انگيزشى ندارد.» گفته‌اند كه «حضّ» به معنى انگيختن و ترغيب است، و بعضى گفته‌اند كه «طعام» در اين جا به معنى اطعام يعنى خوراك دادن است، و به گفته بعضى

طعام به معنى خوراكى است كه يتيم مستحق دريافت آن است، و اين اشاره به آن است كه اين طعام حق و مال او است، چنان كه خداوند سبحانه و تعالى گفته است وَ الَّذِينَ فِي أَمْوالِهِمْ حَقٌّ مَعْلُومٌ لِلسَّائِلِ وَ الْمَحْرُومِ‌. [٢]/ ٣٨٢ بدين گونه اطعام مسكين چيزى جز باز گرداندن حق او به او نيست، و بر اجتماع است كه ناظر بر اين كار و مراقب عملى شدن آن باشد، به همان گونه كه مراقب وضع سلطه و امنيت و اقتصاد است، و به همان گونه كه نگران رسيدن حقوق ديگران به ايشان است. و هر كس چنين نكند، و مسكين را واگذارد كه بر اثر گرسنگى از پاى درآيد، شايسته عقاب است، بدان جهت كه در فاسد كردن اجتماع و توسعه فقر در آن سهيم بوده است، و همچون كسى است كه مى‌بيند كه طاعون در ميان مردم شايع مى‌شود و مى‌تواند از انتشار آن جلوگيرى كند و از جلوگيرى كردن خوددارى ورزد، يا ببيند كه شيرى نزديك است كودكى را بدرد و از دور كردن اين‌