تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٢٥ - شرح آيات
ياد مىبرد، و بهشتيان در فردوس برين به برخوردارى از نعمتهاى الاهى مشغولند، و پس از آن هرگز استغاثهاى از دوزخيان شنيده نمىشود، و از سخن گفتن باز مىمانند، و سخنشان دم فرو بردن است و دم برآوردن، و اين است معنى گفته خداى تعالى إِنَّها عَلَيْهِمْ مُؤْصَدَةٌ». [٤] «فِي عَمَدٍ مُمَدَّدَةٍ- در عمودهاى دراز.» در اين كه عمودها چيست اختلاف است: آيا غلهايى است كه بر گردن ايشان قرار گرفته، يا قيدهايى در پاهايشان، يا ميخهايى است كه طبقها به وسيله آنها بسته مىشود؟ بعضى گفتهاند كه مقصود دهر و روزگار است، و اينها معرف روزگاران دراز است. و ابو عبيدة گفته است كه عمود هر چوب يا آهن دراز است و همچون عماد و ستون اصل ساختمان است.
محتمل است كه در آتش دوزخ استوانههايى بوده باشد كه اهل جهنم داخل آنها مىشوند و در اين «عمد» يعنى وسط آنها قرار مىگيرند، و خدا داناتر است.
هر چه بوده باشد، پايان سختى است كه هر مستكبر و گردنكش در زمين، و هر همّاز و لمّاز، بايد چشم به راه آن باشد، و براى آن كه شيطان ما را به مال و فرزندانى كه داريم نفريبد، حديثى مفصل را از امام باقر- عليه السلام- با هم مىخوانيم كه ما را از عذاب هولناك آتش بيم مىدهد، و براى اختصار تنها به آوردن قطعاتى از آن بس مىكنيم
/ ٣٥٠ «و خداى حىّ قيّوم خشم مىگيرد و مىگويد: اى مالك! به آنان بگو
بچشيد كه چيزى جز عذابتان را افزايش نمىدهيم، اى مالك! آتش را بيفروز، بيفروز، كه خشم من بر كسى كه مرا بر عرشم دشنام داده است، و در حق من اهانت روا داشته، در حالى كه من فرمانرواى جبارم، شدت گرفته است. پس مالك بانگ برمىدارد كه: اى اهل گمراهى و گردنكشى و نعمت در دنيا! تماس
[٤] - القرطبى، ج ٢٠، ص ١٨٦.