تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٠٧ - شرح آيات
در حديثى به جا مانده از پيامبر- صلى اللَّه عليه و آله- چنين آمده است: «هر نعمتى از صاحب نعمت مورد پرسش قرار مىگيرد، مگر آن كه در جنگى باشد يا در حج». [٢٤] اينك مىپرسيم: چگونه بنده در روز قيامت مورد سؤال واقع مىشود؟ از خوراكش از او مىپرسند كه از كجا به دست آورده و چگونه به مصرف رسانيده است. و در حديثى مفصل پيامبر- صلى اللَّه عليه و آله- به ابو بكر و عمر گفت
«سوگند به آن كه جانم به دست او است كه از نعيم امروز از شما در روز قيامت پرسيده خواهد شد» و آن دو گرسنه خارج شده بودند و همراه پيامبر به ميهمانى مالك بن التيهان كه يكى از انصار بود رفتند و با وجود اين پيامبر به ايشان چنين گفت و بر آن افزود: «گرسنگى شما را از خانههاتان بيرون كشيد، سپس به خانه باز نگشتيد تا به اين نعمت رسيديد». [٢٥] از امام امير المؤمنين- عليه السلام- در تفسير «نعيم» روايت شده است كه گفت: «نعيم خرما است و آب خنك». [٢٦] به همان گونه كه درباره مال از آدمى پرسيده مىشود كه از كجا به دست آوردى و چگونه آن را به مصرف رساندى، بنا بر احاديث مأثور، همچنين از او پرسيده خواهد شد كه جوانى خود را در چه كارها به پايان رساند، و مال خود را چگونه خرج كرد، و از امنيت و عافيت او نيز پرسش خواهد شد. مگر سلامتى نعمتى بزرگ نيست؟ و در حديثى از پيامبر- صلى اللَّه عليه و آله- آمده است: «دو نعمت است/ ٣٢٦ كه در آنها بيشتر مردم مغبون شدهاند: تندرستى و آسايش خاطر». [٢٧] در نصى معروف آمده است: «دو نعمت مجهول است: تندرستى و امنيت».
[٢٤] - نور الثقلين/ ج ٥، ص ٦٦٥.
[٢٥] - القرطبى، ج ٢٠، ص ١٧٥.
[٢٦] - تفسير نمونه، ج ٢٧، ص ٢٨٦.
[٢٧] - القرطبى، ج ٢٠، ص ١٧٧.