تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٤ - شرح آيات
درست و نادرست، و حق و باطل را از يكديگر جدا مىكند، به همان گونه كه قيامت نيز روز فصل و جدا شدن حق و باطل و خوب و بد از يكديگر است.
از امام امير المؤمنين- عليه السلام- به نقل از پيامبر- صلى اللَّه عليه و آله- روايت شده است كه گفت: «شنيدم كه پيغمبر مىگفت: كتابى است كه در آن خبر پيش از شما و حكم پس از شما آمده، و آن فصل است و هزل نيست، هر جبّارى كه آن را ترك كند، خدا او را هلاك خواهد كرد، و آن كس كه هدايت را در جز آن جستجو كند، خدا گمراهش خواهد ساخت». [١٥] اين كلمه بدان جهت به اين صورت آمده است كه انسان از هول و هراس آنچه مىشنود، به تكذيب كردن آن پناه مىبرد: شايد اين بيم دادن گونهاى از ترساندن همراه با مبالغه است.
هرگز چنين نيست. در قرآن هيچ كلمه دروغ و مبالغه نيست ... كتاب خدا است كه نه باطل از پيش به آن راه مىيابد و از پشت آن.
و بدين گونه بيان قرآنى همه گريزگاههاى رو به رو شدن با حقيقت بزرگ را كه منتظر همگان است (حقيقت اجزاء) مىبندد، پس نه چيزى را مىتوان پوشيده داشت و نه گفتههاى يارى جستن از ديگران يا گريختن از حقيقت با تكذيب كردن آن مىتواند درست باشد.
[١٥] و كافران تنها به اين بس نمىكردند كه براى گريز از حقايقى كه مؤيد رسالتهاى الاهى است به تكذيب آنها بپردازند،/ ٢٣ بلكه به گونههاى مختلف به محاربه با آن مىپرداختند كه حجابى نفسى و اجتماعى ميان خود و حقايق به وجود آورند تا هرگز در تحت تأثر آن قرار نگيرند.
«إِنَّهُمْ يَكِيدُونَ كَيْداً- آنان به مكر كردن و دستان با تو مىپردازند.» و كيد عبارت از مهربانى نشان دادن براى دست يافتن به هدف به راههاى گوناگون است، و در خير و شر هر دو به كار گرفته مىشود، و چنان معلوم مىشود كه
[١٥] - القرطبى، ج ٢٠، ص ١١.