تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٣٠ - شرح آيات
«مِنْ كُلِّ أَمْرٍ- از هر امر و هر چيز.» گفتند: معناى اين جمله براى هر كار، يا به هر كار است، پس ملائكه- بنا بر اين تفسير- براى تقدير و اندازه معين كردن براى هر امر و هر چيز نازل مىشوند، ولى آيا مگر خدا براى هر كار از آن زمان كه لوح را آفريد و قلم را بر آن روان كرد، اندازه و قدرى را مقدر نكرده بوده است؟/ ٢٤٥ چرا. پس ملائكه براى چه در شب قدر فرود مىآيند؟ معلوم مىشود كه تقديرهاى حكيمانه در امور آفريدگان صورت اتمام پذيرفته بوده است، ولى هنوز چيزهايى باقى مانده كه صورت واقعى پيدا نكرده و براى هر سال در شب قدر آن سال اندازه و كيفيت آن معين و مقدّر مىشود، پس تقدير به بعضى از جوانب كارها اختصاص دارد و نه همه جوانب آنها.
آرى، تقديرها همه امور را شامل مىشود، ولى از هر امرى يك ناحيه آن، و بدين گونه حرف «من» در آيه براى تبعيض آمده كه معنى اصلى آن است، و اين مطلب همچون از نصوص وارد شده در اين موضوع دستگيرى ما مىشود
سليمان مروزى به امام رضا- عليه السلام- گفت: «به من خبر بده كه إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ درباره چه امرى نازل شده است، و امام گفت
«اى سليمان! ليلة القدر شبى است كه در آن خداى عز و جل آنچه را كه در فاصله آن سال تا سال ديگر است، از زندگى و مرگ، و نيكى و بدى در روزى، مقدر مىفرمايد، پس آنچه خدا در آن شب مقدر كرده باشد حتمى است». [١٢] بدين گونه بينشهاى وحى با تصورات بشرى متفاوت مىشود، پس در آن حال كه آدمى چنان گمان مىكند كه مجبور است و خواست او هيچ تأثيرى در زندگى او ندارد، وحى براى او يك ارزش والا قايل مىشود، و او را تواناى بر تغيير دادن اجمالى زندگى خويش قرار مىدهد: از خوشبختى و بدبختى، و خير و شر، و سود و زيان، اين همه به فرمان خدا و بر اثر خواستن از خدا در ليلة القدر.
بشريت درباره حقيقت مشيت الاهى سخت گمراه است: گروهى خود را
[١٢] - نور الثقلين/ ج ٥، ص ٦٣٠.