تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٢٤ - شرح آيات

/ ٢٣٩ بدين گونه تمام قرآن در آن شب بر قلب رسول نازل شد، و سپس به صورت تدريجى در طول مدت بيست و سه سال نزول پيدا كرد، تا جاى خود را در جانها پيدا كند، و كتاب دگرگون ساختنى باشد كه پيامبر با آن امت و تمدنى بسازد، و آينده تابنده‌اى براى انسانيت به وجود آورد.

بدين سبب پروردگار ما سبحانه و تعالى گفت شَهْرُ رَمَضانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ‌. [٢] معروف است كه قرآن به صورت معهود خود در همه روزهاى سال نازل مى‌شود، پس فرود آمدن ديگرى به صورت جمله و يك جا نيز دارد.

و اينك سؤال: چرا اين شب به نام شب قدر ناميده شد؟

چنان مى‌نمايد كه مهمترين كارى كه در اين شب صورت مى‌گيرد، مقدر كردن امور آفريدگان است، و لفظ از آن مشتق شده، پس شب قدرهاى مقدر شده است، چنان كه پروردگارمان گفت فِيها يُفْرَقُ كُلُّ أَمْرٍ حَكِيمٍ‌.

بعضى گفته‌اند علت نامگذارى جليل القدر بودن اين شب است، كه در آن كتاب پر ارج و قدرى نازل شده، و هر كس كه آن شب را به شب زنده‌دارى بپردازد، در نزد خدا ارزش و قدرى بزرگ خواهد داشت.

[٢] كيست كه بتواند ابعاد اين شب را كه خدا آن را به سبب وحى بر آفريدگان خود مبارك گردانيده و آن را زمان تقدير جريان امور جهانيان قرار داده است، ادراك كند، و كيست كه بتواند بزرگى وحى و شكوه فرشتگان و معانى صلح و سلام الاهى را نيك بفهمد؟ به صورت مطلق برتر از ادراك نيست، ولى برتر از آن است كه آدمى بتواند همه ابعاد آن را فراگيرد، بلكه مى‌كوشد و مى‌كوشد تا هر چه بيشتر بر معانى آن وقوف يابد، و هر چه در اين شناخت و معرفت پيشتر رود، به غنيمتهاى بيشترى از آن دسترس پيدا مى‌كند.

«وَ ما أَدْراكَ ما لَيْلَةُ الْقَدْرِ- و تو چه دانى كه شب قدر چيست؟»