تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٢ - شرح آيات

بخواهد، مى‌تواند نماز ناخوانده بگويد كه نماز خواندم، و وضو ناگرفته بگويد كه وضو گرفتم، و گفته خدا: يوم تبلى السرائر در همين خصوص است». [١٤] [١٠] در اين روز ترسناك انسان برهنه از پوشش و دور از هر عذر در برابر خدا مى‌ايستد، و پرداختن به دروغ و دغل و نفاق براى او امكان ندارد. و چگونه مى‌تواند چنين كند در صورتى كه گواهانى در پيرامون او و از درون او بر گردش جمع شده‌اند، قلبش باز است و نياتش بر دو كف دست او آشكار، و همه عقايد او مكشوف! پس به كجا مى‌تواند بگريزد؟

بعضى گمان كرده‌اند كه توانايى آن دارند كه بخشى از شرّ و بدى را از جان خود دور كنند، هرگز چنين نيست ... آدمى ناتوانتر از اين است. در دنيا به او نيرو داده شده بود تا اراده‌اش در معرض تجربه قرار گيرد و ايمانش آزمايش شود ولى امروز تسليم شده‌اى خوار و ذليل بيش نيست. و گاه بعضى چنان گمان مى‌كنند كه مى‌تواند از حزب و طايفه و پدر و مادر و خاندان خود مدد بگيرد، هرگز ... آنان همه در اين روز به خويشتن مشغول‌اند. به فرض اين كه بخواهند به يارى او برخيزند، آيا قدرت اين كار را خواهند داشت؟ هيهات! «فَما لَهُ مِنْ قُوَّةٍ وَ لا ناصِرٍ- پس هيچ يار و ياورى ندارد.» امروز، پيش از آن روز، خوب است به پروردگارمان پناه بريم تا مگر گناهانى را كه مرتكب شده‌ايم، پيش از رسوا شدن در برابر گروه بزرگ گواهان روز قيامت، و پيش از چشيدن عذاب، بر ما ببخشايد.

[١١] عذاب آخرت تنها عذابى نيست كه هر كس از حق منحرف شده باشد آن را خواهد چشيد،/ ٢١ چه در دنيا نيز عذابى سبكتر از آن نيست كه با مقياسهاى ما بسيار سخت و شديد مى‌نمايد. آن شكست رسوا كننده‌اى است كه بهره كافران و منافقان است ... بدان جهت كه بر خلاف سنّتها و مقررات خدا در آسمان و زمين عمل كرده و به حقى كه بر پيامبر- صلى اللَّه عليه و آله- فرو فرستاده شده بى‌اعتنا