تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢١ - شرح آيات
ولى طينتى كه از آن آفريده شده است باقى مىماند، چه آن فانى نمىشود و در گور باقى بماند تا از آن بار ديگر، همچون بار نخستين، آفريده شود». [١٣] پروردگار ما، پس از اين كه از آفرينش نخستين به ما خبر داد، گفت كه به باز گرداندن او توانا است
«إِنَّهُ عَلى رَجْعِهِ لَقادِرٌ- و او (خدا) به دوباره زنده كردن او توانا است.» [٩] ولى بازگشت انسان بنا بر يك دوره طبيعى همچون بازگشت گياه به زندگى در فصل بهار نيست! هرگز ... بازگشتى از روى قصد است، به همان گونه كه آفريده شدن او در دنيا به حكمتى بالغه بوده است. پس هدف از بازگشت او چيست؟ آشكار كردن حقيقت او.
«يَوْمَ تُبْلَى السَّرائِرُ- آن روز كه رازها آشكار مىشود.» دنيا خانه آزمودن و خبر گرفتن (ابتلاء و اختبار) است، و طبيعت دنيا چنان است كه در آن خير و شر به هم آميخته است، و باز شناختن نيك از بد به آسانى ميسّر نمىشود، در صورتى كه آخرت يا دنياى ديگر دنياى پاداش و هر چيز در آن آشكار است، و خدا در آن جا نيروى احساسى به آدمى عطا مىكند كه از عهده كارهايى بر مىآيد كه در دنيا بر آنها توانايى ندارد، چشم و بصيرت او در آن روز بسيار تيز و تيزبين مىشود، و آتش جهنمى را مىچشد كه يك ميليونم آن را در دنيا نمىتوانست تحمل كند، و از نعمتهاى عظيم بهشتى برخوردار مىشود كه امكان متنعم شدن به جزء كوچكى از آنها را در دنيا نداشت.
/ ٢٠ در احاديث مأثوره درباره «سرائر» چنين آمده است: آنها عبارت از اعمال بندگان است، و از معاذ بن جبل روايت شده است كه گفت: از رسول اللَّه پرسيدم: اين سرائرى كه خدا بندگان را در آخرت به آنها مىآزمايد چيست؟
گفت: «سرائر شما اعمال شما از نماز و روزه و زكات و وضو و غسل از جنابت و هر واجب ديگر است، زيرا كه همه اعمال سرائر پنهان است، پس اگر كسى
[١٣] - تفسير البصائر، ج ٥٤، ص ٣٥٥.