تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٣٣ - شرح آيات
و خشم (از چيزى) همگان را (در پيامد آن) شريك مىسازد، چنان كه ماده شتر ثمود را يك تن پى كرد و خدا همه آنان را عذاب فرمود، چون همگى آن كار را پسنديدند و خداى سبحان گفت: «ماده شتر را پى كردند و سرانجام پشيمان شدند» و ديرى نپاييد كه زمينشان بانگى كرد و فرو رفت چنان كه در زمين سست آهن تفت». [٥] معنى «انبعث» به پا خاست است، و پى كننده ماده شتر از آن روى شقىترين (اشقى) فرد از قوم ثمود خوانده شده كه به انجام دادن كارى پرداخت كه هيچ كس جز او جرأت انجام دادن آن را نداشت، و در حديث مأثور از امام امير المؤمنين- عليه السلام- آمده است كه پيامبر- صلى اللَّه عليه و آله- به او گفت
«آيا مىدانى كه در ميان گذشتگان شقىترين كيست؟ گفتم: خدا و فرستادهاش داناترند، گفت: پى كننده ماده شتر. آن گاه گفت: آيا مىدانى كه شقىترين در پسينيان كيست؟ گفتم: خدا و رسولش داناترند، گفت: كشنده تو». [٦] از عمّار بن ياسر روايت شده است كه گفت: من و على بن ابى طالب در غزوة العسرة در نهالستانى از خرما بر زمينى خاكى خفته بوديم، و سوگند به خدا كه كسى جز رسول اللَّه ما را با حركت دادن به وسيله پايش بيدار نكرد، با آن خاك ما را آلوده ساخت، پس گفت: «مىخواهيد از دو شقىترين مرد به شما خبر دهم؟»/ ١٤٠ و ما گفتيم: آرى، يا رسول اللَّه، گفت: «أحيمر ثمود كه ماده شتر صالح را پى كرد، و ديگرى آن كه تو را، اى على، بر اين جا ضربه مىزند- و دست خود را بر گوشه سرش بالاى پيشانى نهاد- و تا اين جا از آن تر مىشود- و ريشش را به دست گرفت-». [٧] [١٣] در آن صورت كه گناه ايستادن در مقابل سلطنت حق باشد، مرتكب آن هر چه زودتر به عذاب مىرسد، چنان كه در قوم ثمود چنين شد، چه ايشان از
[٥] - نهج البلاغه، خطبه ٢٠١، ص ٢٣٧، ترجمه دكتر سيد جعفر شهيدى.
[٦] - القرطبى، ج ٢٠، ص ٧٨.
[٧] - نور الثقلين/ ج ٥، ص ٥٨٧.