تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٢٠ - شرح آيات

«وَ تَواصَوْا بِالصَّبْرِ وَ تَواصَوْا بِالْمَرْحَمَةِ- و يكديگر را به صبر و مرحمت سفارش و توصيه كردند.» [١٨] اين گونه كسان اصحاب دست راستند، يعنى بهشتيانى كه به عاقبت نيكو دست مى‌يابند.

«أُولئِكَ أَصْحابُ الْمَيْمَنَةِ- آنان اصحاب دست راست‌اند.» بدين گونه خدا شرط دخول بهشت را اقتحام عقبه قرار داده است، و آن كس كه اين شرط اساسى را تحقق نبخشد، آرزوهاى او براى دست يافتن به بهشت بى‌حاصل است، و امام امير المؤمنين عليه السلام گفته است: «هيهات، كسى نمى‌تواند خدا را براى رفتن به بهشت او فريب دهد».

در حديثى به جا مانده آمده است: «بهشت احاطه شده از دشواريها است، و آتش احاطه شده از شهوتها».

[١٩] اما كافران كه در دام هواى نفس گرفتار شده‌اند، و به تراز چالش بالا نرفتند، به آتش فرو مى‌افتند كه بد سرنوشتى است.

«وَ الَّذِينَ كَفَرُوا بِآياتِنا هُمْ أَصْحابُ الْمَشْأَمَةِ- و كسانى كه به آيات ما كافر شدند، اصحاب دست چپ‌اند.» انفاق ايشان پذيرفته نمى‌شود، زيرا كه ايمان شرطى از پيش تعيين شده براى پذيرفته شدن هر عمل صالح است، و چون اعراب طرف چپ را شوم مى‌دانستند، لفظ مشئمة در قرآن آمده است.

[٢٠] و به همان گونه كه نفس خود را در زندان خودپسندى حبس كردند، و از دست يافتن آن به سرزمينهاى گسترده حق جلوگيرى كردند، به آتشى فراگير معذب خواهند شد كه در آن از بيرون به روى ايشان بسته شده است.

«عَلَيْهِمْ نارٌ مُؤْصَدَةٌ- بر ايشان احاطه دارد آتشى با درها بر روى آنان بسته.» پناه بر خدا از اين عاقبت بد.