تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٢٩ - زمينه كلى سوره

مى‌كند.

آن گاه سياق آيات به بيان تضامن و تعاون اجتماعى ميان مسلمانان از طريق نقاط پيوسته زيرين مى‌پردازد

يكم: آنچه خداوند بدون جنگ به پيامبرش رسانده است از آن خدا و پيامبر و مسلمانان مستضعف است.

دوّم: هدف توزيع و تقسيم ثروت جلوگيرى از انباشته شدن آن تنها در ميان توانگران است.

سوّم: مهاجران نيازمند كه از خانه‌هاى خود به سبب جستجوى خشنودى خدا رانده شده‌اند و به خدا و پيامبرش يارى داده‌اند، مردمى صادق و راستگويند و بنا بر اين استحقاق و شايستگى دريافت فى‌ء (و درآمدهاى عمومى) را دارند.

چهارم: كسانى كه در سراى ايمان بر آنان پيشى گرفته‌اند و همان انصارند در خود احساس نيازى بدانچه به مهاجران داده شده نمى‌كنند، زيرا اينان خود هر چند به چيزى نياز داشته‌اند، آنان را بر خويش ترجيح داده و به آنان ايثار كرده‌اند، و خداوند نيز اينان را از خواهش و آزمندى خودشان حفظ كرده، و كسانى كه از آزمندى نفس آنها جلوگيرى شده باشد هم آنان رستگاران‌اند.

بدين ترتيب آيات اين سوره از تضامن اجتماعى آغاز مى‌كند و گام به گام فراتر مى‌رود/ ٢٠٥ تا به بالاترين مراحل برادرى ايمانى كه در ايثار نمودار مى‌شود، مى‌رسد. و به نظر مى‌رسد كه اين بينش همان محور اساسى تمام اين سوره باشد.

پنجم: براى آن كه مسير و حركت برادرى در ميان نسلهاى پى در پى هم چنان برقرار باشد مؤمنان براى كسانى كه پيش از آنان ايمان آورده و حق تقدّم دارند آمرزش مى‌طلبند.

ششم: مؤمنان همواره به دعا از پروردگار خود مى‌خواهند كه هر زنجير و بندى را در برابر برادر مؤمن آنان از سينه‌هايشان برگيرد.

هفتم: و هم چنان كه قرآن مثالى والا از برادرى ميان فرزندان بشر در داستان انصار (از اهل مدينه) و مهاجران (از غير مردم مدينه) براى ما مى‌زند و ايثار و دوستى‌