تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٦٠ - شرح آيات
ترشرويى مىكند يا به كسانى كه براى من مستضعف و خود ناتواناند، در حالى كه تو پروردگار و دارنده منى، غربت و تنهايى خود را به تو شكوه آرم، و دورى از خانه خود را با تو در ميان گذارم، و سستى خود را در برابر آن كس كه كارم را به اختيار او گذاشتى به تو شكايت دارم» [٤] «إِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ- همانا خدا شنواست،» به ظاهر كلام و سخن آشكار احاطه دارد.
«بَصِيرٌ- بيناست،» علم او به آنچه در درون سينهها پوشيده است نفوذ مىكند و راه مىيابد (و از نهانخانه دلها آگاه است)، اين آيه تصويرى از مقام و مرتبه زن را در اسلام منعكس مىكند، و نشان مىدهد كه زن در رابطه خود با رهبرى مكتبى همسان و در يك حدّ است، درباره حقوق خود با او مجادله مىكند، و از مشكلات خود نزد او شكايت مىكند،/ ١٤١ و در قضايا و موضوعهاى مختلف با او به گفتگو مىپردازد، سخن رهبرى را مىشنود و خود اظهار رأى و نظر مىكند، از ديدگاه اين زن رهبر مكلّف است و صاحب حقوقى است و تكاليف و واجباتى شخصى نيز دارد، همچنين به نظر اين زن، رهبر جزئى از امّت است، كار اسلام و مسلمانان براى او اهميّت دارد و پيشرفت و عقبماندگى و پيروزى و شكست در او انعكاس مىيابد. و اين پيامبر رهبر به اين عنوان كه خوله زنى است مانع آن نمىشود كه وى به مسئله ظهار بپردازد و آن را عنوان كند، بلكه با وجود اصرار و پافشارى آن زن، وى را با سعه صدر و چهرهاى گشاده مىپذيرد، در حالى كه وى مىخواهد در برابر مشكلى كه براى هر مرد و زن مسلمان مهم است و با نظام اجتماعى خانواده پيوستگى دارد، بايستد. اين زن بدين خصلت خو گرفته است، هم چنان كه ديگر زنان و مردان عهد اوّل خو گرفتهاند كه آزادى خود را در رويارويى با آنچه خطا مىبينند بكار برند و تجربه كنند. روايت شده كه عمر بن
[٤] - المنتخب الحسينى، ص ٩١٦.