«إِلَّا فِي كِتابٍ مِنْ قَبْلِ أَنْ نَبْرَأَها- مگر پيش از آن كه آن را بيافرينيم در كتابى نوشته شده است،» اين امور در تقدير الهى پيش از آفرينش نخستين بر انسان نوشته شده و تبديل آن به واقعيت همان تصويب قدر به اجراى قضاى رانده شده است، و براى انسان دشوار است كه اين حقيقت را از ديدگاه نگرش به خويشتن و سنجش با تواناييهاى محدود خود دريابد، امّا اگر از خلال اراده خدا و دانش او در آن بينديشد مى‌بيند كه اين كار براى خداى تعالى بسيار آسان است.

«إِنَّ ذلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرٌ- و براستى، اين بر خدا آسان است.» در حالى كه «وَ هُوَ عَلى‌ كُلِّ شَيْ‌ءٍ قَدِيرٌ- و او بر هر چيزى تواناست» «هُوَ بِكُلِّ شَيْ‌ءٍ عَلِيمٌ‌- و به هر چيزى داناست» چگونه چنين آسان نباشد؟

اين آيه كريم با دعوت به مسابقه رابطه‌اى استوار دارد، بدين معنى كه عوامل تغيير دهنده منفى در زندگى انسان «يعنى بلا و مصيبت» آدمى را به سقوط روانى مى‌كشد كه نيروى پويايى لازم براى شركت در مسابقه را از دست مى‌دهد، و شك نيست كه ايمان به قضا و قدر مانع فرو افتادن در سختى و تنگدستى مى‌شود همان گونه كه مانع فريفتگى و شيفتگى در شادى و فراخ معاشى مى‌شود.

«لِكَيْلا تَأْسَوْا عَلى‌ ما فاتَكُمْ‌- تا بر آنچه از دستتان مى‌رود نااميد و اندوهگين نباشيد،»/ ٩٠ زيرا نوميدى (توقف و شكست درونى) به سبب تغيير پذيرى منفى پويايى و جنبندگى را از ما سلب مى‌كند. چرا بايد بكوشيم و به سوى هدفى كه بدان نمى‌رسيم مسابقه دهيم؟ اين همان احساس و پرسشى است كه به هنگام مصيبت مطرح مى‌شود، امّا چرا نوميد شويم؟ مصيبت يا به اراده خداست كه در برابر آن چاره و راهى جز اعتراف بدان و تسليم به اراده پروردگار خود و حكمت او نداريم، و يا به سبب خود ماست كه در اين صورت ما توانايى ايستادگى و تغيير آن را با تغيير دادن خود داريم. پس موجبى براى نوميدى وجود ندارد. مثلا ما با دشمن مبارزه و پيكار مى‌كنيم ولى شكست مى‌خوريم و از ميدان مى‌گريزيم، زيرا ما خود پراكنده و