تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٥٠٨ - شرح آيات

است». [٦٩]/ ٥١٧ چنان كه به نظر من مى‌رسد اين آيه احتمال سه معنى را دارد كه هر سه مهمّ است

معنى نخست: همان شناخت تكاليف واجب و انجام دادن آنها به بهترين و برترين صورت است به دليل گفته خداى تعالى: «الَّذِي خَلَقَ الْمَوْتَ وَ الْحَياةَ لِيَبْلُوَكُمْ أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا- آن كه مرگ و زندگى را بيافريد، تا بيازمايد كه كدام يك از شما به عمل نيكوتر است». [٧٠] براى نزديك ساختن اين انديشه به ذهن گوييم: انسانى كه فرزندش يا شخصى كه نزد او عزيز است به بيمارى خطرناكى دچار مى‌شود، براى درمان بيمار هر پزشكى را نمى‌جويد بلكه به جستجوى بهترين پزشك ممكن مى‌پردازد بدين اميد كه در زودترين فرصت و به بهترين صورت شفا حاصل شود، و آدمى در زندگى خود با خطرى سرنوشتى كه همان آتش دوزخ است روبرو است، و شايسته است كه براى رهانيدن خود از گزند آن بر واجبات و مستحبات آگاهى داشته باشد و آنها را به بهترين صورت انجام دهد، و چرا نه؟ در حالى كه در حديث آمده است

«دانايان هلاك مى‌شوند مگر آنهايى كه عمل كنند، و عمل كنندگان هلاك مى‌شوند مگر آنهايى كه در عمل خود اخلاص ورزند، و اخلاص ورزان نيز در معرض خطرى بزرگند».

معنى دوم: در اوايل اين سوره در تفسير گفته خدا: «الَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ‌- آن كسانى كه به سخن گوش مى‌دهند و از بهترين آن پيروى مى‌كنند» [٧١] اشاره شده است كه تمام قرآن نيكو است، ولى نسبت به شرايط هر شخص و عصر او «نيكوترين» تفاوت مى‌كند، و بر سبيل مثال: نماز و روزه و حج و جهاد و ... و ... تمام اينها بر مردم واجب است ولى بر هر كسى يكى از اين‌