تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٥ - شرح آيات

تزكيه شده و آن كه نشده، آن كه شب بيدار مانده يا شب خفته، تو همه را يكسان مى‌بينى، امّا نزد پروردگارشان تفاوت دارند.

قرآن اين حقيقت را در بسيارى از آيات خود تأكيد مى‌كند، آن كسى كه خداوند توشه بصيرت و بينش بدو داده و بر اثر هدايت پروردگار حقايق را مى‌بيند با آن كس كه آنها را نمى‌بيند و بينش خود را به خاطر هوايش رها كرده و هدايت الهى را به گمراهى ابليس وانهاده، تفاوت دارد.

/ ٤٤ «وَ ما يَسْتَوِي الْأَعْمى‌ وَ الْبَصِيرُ- نابينا و بينا برابر نيستند.» پس كسى كه از نور عقل خود بهره مى‌گيرد در پرتو وحى زندگى مى‌كند، مگر نه آن كه شرط ديدن وجود چشم در انسان و وجود نور در طبيعت است؟

همچنين است مؤمنى كه از نور عقل توشه برگرفته و در جهان نور، نور رسالت الهى، زندگى مى‌كند. در حالى كه ديگرى را ظلمات جاهليّت تلف مى‌سازد.

«وَ لَا الظُّلُماتُ وَ لَا النُّورُ- و نه تاريكى و روشنى (برابر باشد).» كسى كه در نور با بينايى زندگى مى‌كند، اطمينان نفس دارد، و خدا او را از حوادث و مصيبتها نگاه مى‌دارد، و او در سايه خدا به سلامت متنعّم مى‌شود، در حالى كه ديگرى را حرور كه همان گرماى سخت باشد مى‌سوزاند.

«وَ لَا الظِّلُّ وَ لَا الْحَرُورُ- و نه سايه و گرماى سخت آفتاب.» مؤمن زنده است زيرا از آژيرها و اعلام خطرها استفاده مى‌كند و از خطرگاهها مى‌پرهيزد، در حالى كه كافر مرده است و با محيط خود سازگارى و هماهنگى نمى‌كند.

«وَ ما يَسْتَوِي الْأَحْياءُ وَ لَا الْأَمْواتُ إِنَّ اللَّهَ يُسْمِعُ مَنْ يَشاءُ- و زندگان و مردگان برابر نيستند. خدا هر كه را خواهد مى‌شنواند.» دل زنده سخن خدا را مى‌شنود.

«وَ ما أَنْتَ بِمُسْمِعٍ مَنْ فِي الْقُبُورِ- و تو (اى پيامبر) نمى‌توانى سخن خود را به مردگانى كه در گور خفته‌اند بشنوانى.» اما دل مرده‌اى كه گناهان بر او انبوه شده، و در گور گناهان پنهان گشته‌