تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٣٧ - شرح آيات

خود بى‌نياز است، تندبادهاى اميال و شهوات او را به سوى گناهان بزرگ، و ترك واجبات، و غرق شدن در روا شمردن همه چيز (و بى‌بند و بارى) مى‌كشاند، از اين رو پروردگارش را فراموش مى‌كند و به كفران نعمتى كه بدو بخشيده مى‌پردازد و آن نعمت را به خدايان برساخته نسبت مى‌دهد، پس پروردگار بدو مى‌گويد

«قُلْ تَمَتَّعْ بِكُفْرِكَ قَلِيلًا- بگو، اندكى از كفرت بهره‌مند شو،» زيرا تو جز بر متاعى اندك و براى مدّتى اندك دست نيافته‌اى كه يا با مشكلاتى كه بر تو تجديد مى‌شود يا با مرگ پايان خواهد يافت.

«إِنَّكَ مِنْ أَصْحابِ النَّارِ- كه همانا تو از دوزخيان خواهى بود.» و آيا چيزى كه صاحبش را به دوزخ مى‌كشاند بهره و تمتّعى محسوب مى‌شود؟

تعبير به «اصحاب النّار- ياران آتش» از آن رو است كه انسان يار خود را دوست دارد و از او جدا نمى‌شود، پس او و آتش دو همنشينند كه از هم جدا نمى‌شوند.

[٩] در برابر اينان كه براى خدا همتايانى ساختند گروهى ديگر وجود دارند كه مخلصانند، و خدا درباره ايشان گويد

«أَمَّنْ هُوَ قانِتٌ آناءَ اللَّيْلِ ساجِداً وَ قائِماً يَحْذَرُ الْآخِرَةَ وَ يَرْجُوا رَحْمَةَ رَبِّهِ‌- آيا آن كس كه در همه ساعات شب به عبادت پرداخته، يا در سجود است يا در قيام، و از آخرت بيمناك است و به رحمت پروردگارش اميدوار است.»/ ٤٤٨ در تيرگى شب به عبادت پروردگارش مشغول است، دو پاى خود را به صف نهاده، يا در سجود يا در قيام و در بيم و اميد است.

پيداست كه بيم و اميد در دلش به يك اندازه است، از دوزخ و هولهاى آن مى‌هراسد، و به رحمت پروردگارش در بهشت اميدوار است.

به راستى كه عادت اين گروه دلشادى و دلدادگى در حالتهاى عادى به خداست، چه رسد به آن كه گزندى به ايشان برسد.

بدين سان سياق قرآنى دو گونه از بشر را ترسيم مى‌كند: آن كس كه پس از