تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٤٠ - شرح آيات

گاه مردم نزد او آمدند و او به داورى ميان ايشان شروع كرد تا وقت اقامه نماز ظهر شد، آن گاه وضويش را تازه كرد و نماز ظهر را با مردم گزارد، سپس در تعقيب نماز ظهر نشست تا نماز عصر را نيز با مردم گزارد، سپس هم چنان ميان مردم داورى مى‌كرد و براى آنها فتوى مى‌داد تا خورشيد روى نهفت».

[١٠] پس از آن كه سياق آيه از مردم اقرار مى‌گيرد كه آنان كه مى‌دانند با آنها كه نمى‌دانند برابر نيستند، صفات و پاداش كسانى را شرح مى‌دهد كه مى‌دانند و شخصيت خود را با آنچه مى‌دانند/ ٤٥٠ به وسيله ايمان و تقوا و احسان و هجرت (به هنگام ضرورت) و صبر مى‌آرايند و شكل مى‌دهند.

«قُلْ يا عِبادِ الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا رَبَّكُمْ لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا فِي هذِهِ الدُّنْيا حَسَنَةٌ وَ أَرْضُ اللَّهِ واسِعَةٌ إِنَّما يُوَفَّى الصَّابِرُونَ أَجْرَهُمْ بِغَيْرِ حِسابٍ‌- بگو: اى بندگان من كه ايمان آورده‌ايد از پروردگارتان بترسيد. براى آنان كه در حيات اين جهانى نيكى كرده‌اند، پاداش نيك است. و زمين خدا پهناور است. مزد صابران بى‌حساب و كامل ادا مى‌شود.» تقوا، پرهيز كردن از مهلكات است، و سرانجام آن رستگارى، و كاميابى به بهشت، اما احسان و نيكوكارى سرانجامش سعادت در دنيا نيز هست، و معنايش اين است كه رنگ زندگى فرد بخشندگى به ديگران باشد، و پيامبران- عليهم السلام- بدانچه از شرف رسالت رسيده‌اند به وسيله احسان بوده است. امّا هجرت به هنگام ضرورت هدفش نگهدارى از استقلال و آزادى است، و نسبت صبر با ايمان به منزله سر با پيكر است، و ايمان مغز توحيد و جوهر اخلاص و زره استقلال است، و پاداش آن نزد خدا چندان است كه شمارندگان به شمارش آن قادر نيستند، زيرا بى‌حساب است.

امام صادق- عليه السلام- از پيامبر- صلّى اللَّه عليه و آله- چنين نقل كرده است

«آن گاه كه دفترهاى اعمال را بگشايند و ترازوها را نصب كنند، براى اهل بلا و آزمون دادگان ترازويى ننهند و دفترشان را نگشايند، آن گاه اين آيه را