تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٦٠ - شرح آيات

مؤمن بودن انسان بدين معنى نيست كه حتما در معرض وسوسه‌ها و فشارهاى شيطان قرار نمى‌گيرد، حتى پيامبران با فشارها و كوششهاى دائم او براى فريفتن روبرو شده‌اند، امّا ايشان بدو پاسخ مثبت نداده و اجابتش نكرده‌اند گرچه به ايشان گزند و سختى رسانده است. و بدين سان رهبر بشريّت بوده‌اند.

بعضى از مفسّران (چون رازى در تفسير كبير خود) گويند: به راستى، پيامبران خدا فراتر از آنند كه شيطان ايشان را به رنج و عذاب افكند، پس درست نيست كه ادّعا كنيم وضع ايّوب (ع) به جايى كشيد كه مردم به سبب مرضش او را پليد شمردند. حقيقت اين است كه اين امر در عرصه آزمون رواست زيرا پيامبران- عليهم السلام- به عنوان رهبران بشريّت مبعوث شدند و درست نيست كه نگرش/ ٣٧٠ واقعى را از زندگى ايشان دور سازيم، و آيات وارد شده در اين مورد را به غير مضمونهاى خود تأويل كنيم و افتادن يوسف را به زندان، و توهين شنيدن موسى را انكار كنيم و آزار ديدن پيامبر خود را بدان درجه كه خود درباره خويش فرمود

«هيچ پيامبرى را همچون من آزار ندادند» نفى كنيم.

با وجود آن كه اين از واقعيّت زندگى ايشان و عنوانى دامنه‌دار در تاريخ رسالتى آنان به اعتبار پيامبر بودنشان است.

اگر به آيات قرآن و احاديث مراجعه كنيم هر آينه مى‌بينيم كه تأكيد دارند بر اين كه پيامبران سزاوارتر به بلا و آزمونند، بلكه ايشان جز از خلال بلا و امتحان بدين مقام والا نرسيده‌اند. از پيامبر (ص) مروى است كه از حضرتش پرسيدند

كدام يك از مردم را بلا و آزمون دشوارتر؟ گفت

«پيامبران، سپس بهترين صالحان، سپس بهترين و بهتر مردم به ترتيب». [٤٤] آرى شيطان بر خرد و دلهاى صالحان تسلّط نمى‌يابد، امّا مى‌تواند جنبه‌هاى مادّى زندگى آنان را بربايد، در صورتى كه خدا خواسته باشد ايشان را بدان وسيله‌