‌
همان گونه كه اشاره شد از آنجا كه معناى اصطلاحى اكراه از معناى لغوى آن چندان فاصله نگرفته است و از سوى ديگر چون فقها و اصوليين در خصوص تعريف اكراه اختلاف نظر در خور توجيهى ندارند، تعاريف آنان صرف نظر از ادخال و اخراج پاره‌اى قيود تقريبا يكى است.
٢. مقايسه اضطرار، اكراه و اجبار
ميان اجبار از يكسو و اكراه و اضطرار از سوى ديگر تفاوت روشنى وجود دارد. در اجبار اراده به كلى از شخص مجبور سلب مى‌شود؛ در حالى كه در اكراه و اضطرار عنصر اراده وجود دارد. ميان مكره و مضطر شباهتها و تفاوتهايى وجود دارد.
تشابه ميان آن دو را در چند چيز بايد جستجو كرد:
اولا، هر دو در معرض تهديد هستند و در صورت عدم اقدام، تهديدى كه عليه آنها به عمل آمده است فعليت يافته و موجب زيان يا تلف نفس آنان مى‌شود.
ثانيا، راه رهايى از خطر موجود يا تهديد به عمل آمده در هر دو مورد، اقدام به انجام عملى است كه در شرايط عادى نامشروع و نارواست.
ثالثا، اينكه اكراه و اضطرار، هر دو، شخص را به موضع ناچارى و اضطرار مى‌اندازند؛ به گونه‌اى كه راهى جز تن دادن به خطر يا تهديد و يا اقدام به ارتكاب فعل مجرمانه براى وى باقى نمى‌گذارند.
رابعا، اكراه و اضطرار، هر دو، از عناوين ثانويه بوده، سبب تغيير حكم شرعى عمل ارتكابى شده و در نتيجه، مانع توجه مسئوليت كيفرى مى‌شوند.
خامسا، هر دو موجب فقدان رضا و طيب خاطر هستند.
تفاوت ميان آن دو را نيز در چند چيز بايد جستجو كرد:
نخست، در موقعيت مضطرّ و مكره و منشأ خطرى كه آن دو را تهديد مى‌كند.
دوّم، اضطرار موجب فساد اختيار و اراده‌ى مضطر نمى‌شود؛ اما اراده و اختيار مكره محدود است. آنچه موجب بروز حالت اكراه در مكره مى‌شود با آنچه سبب وقوع مضطرّ در اضطرار مى‌شود متفاوت است؛ در اضطرار، مضطرّ خود را در شرايط و موقعيّتى مى‌بيند كه خروج از آن مستلزم ارتكاب فعلى حرام است. شرايط و موقعيت تهديدآميز‌