قواعد فقه - محقق داماد‌، سيد مصطفى - الصفحة ٢٤٠

‌
٢- ١. نقد و بررسى
نظر اين گروه از فقها مبتنى بر دو نوع روايات است كه به ترتيب مطرح مى‌شود:
نوع اول: رواياتى است كه صاحب وسائل تحت عنوان «باب انّ كل من خالف الشرع فعليه حدّ أو تعزير» [١] آورده است؛ از جمله:
الف) قال رسول اللّه (ص): ان اللّه عزّ و جلّ جعل لكل شى‌ء حدّا و جعل على من تعدّى حدّا من حدود اللّه عزّ و جلّ، حدّا ..؛ [٢] خداوند براى هر چيزى حدّى قرار داده است و براى هر كس كه به حدّى از حدود خداوند تعدّى كند، حدّى قرار داده است.
ب) قال ابو عبد اللّه (ع): يا عمرو بن قيس، أشعرت أنّ اللّه أرسل رسولا و أنزل عليه كتابا، و أنزل فى الكتاب كل ما يحتاج اليه، و جعل له دليلا يدلّ عليه و جعل لكل شى‌ء حدّا و لمن جاوز الحدّ حدّا؟ (الى أن قال) قلت: و كيف لمن جاوز الحدّ حدّا؟ قال (ع): انّ اللّه حدّ فى الاموال أن لا تؤخذ الّا من حلّها، فمن أخذها من غير حلّها، قطعت يده حدّا، لمجاوزة الحدّ، و انّ اللّه حدّ أن لا ينكح النّكاح الّا من حلّه، و من فعل غير ذلك إن كان عزبا حدّ، و ان كان محضا رجم، لمجاوزته الحدّ؛ [٣]
اى عمرو بن قيس! «آيا مى‌دانى كه خداوند پيامبر و كتابى فرستاده و در آن كتاب تمام ما يحتاج وجود دارد آن هم با دليلى كه دال بر موضوع مورد نياز باشد. براى هر چيزى حدى قرار داده و براى هر متجاوز حدّى، يك حدّ مقرّر فرموده است؟» (تا اينكه راوى مى‌گويد) پرسيدم: «چگونه براى متجاوز، حدّى قرار داده؟» فرمودند: «خداوند حدّى در اموال قرار داد كه تنها از راه حلال به دست آيد، و هر كس از راه غير حلال به دست آورد، دستش قطع مى‌شود؛ چون تجاوز به حدّ كرده است. خداوند مقرّر فرموده كه نكاح تنها از راه حلال صورت پذيرد. هر كس جز اين كند، اگر مجرد باشد حدّى مى‌خورد و اگر متأهل باشد، رجم مى‌شود. چون تجاوز به حد كرده است.»‌
ج) عن ابى عبد اللّه (ع) قال: ان لكلّ شى‌ء حدّا و من تعدّى ذلك الحدّ كان له حدّ؛ [٤]
براى هر چيزى حدّى قرار داده شده، و هر كس آن حدّ را مورد تعدّى قرار دهد حد دارد.
برخى از فقها استدلال به اين روايت را به منظور اثبات جواز اعمال مجازات تعزيرى‌