مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٧٨ - عدم امکان لغزش انبیاء در مقام تربیت و امکان آن در مقام عبودیّت

خدا هم در قرآن، اشاره به دو مقام می‌کند:

در مقام اوّل:(إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَى آدَمَ وَنُوحًا وَآلَ إِبْرَاهِيمَ وَآلَ عِمْرَانَ عَلَى الْعَالَمِينَ)[١]؛

و گاهی نسبت به مقام دوّم آنها، کوتاهی آنها را یادآور می‌شود؛ مثل: (وَعَصَى آدَمُ رَبَّهُ فَغَوَى).[٢]

· معصیت در مقام دوّم ابداً ربطی به معصیت در مقام اوّل ندارد؛ زیرا که آدم به دنیا نیامده و واسطه واقع نشده بود؛ فقط رابطۀ میان خود و خالق را به‌واسطۀ اکل شجره ضعیف کرد. پس قیاس عصیان آدم با عصیان عیسی و لوط و نوح که در عهدین وجود دارد، قیاس مع‌الفارق است.

· و امّا جواب از آیۀ (فَلَمَّا آتَاهُمَا صَالِحًا) آن است که شرک دو قسم است:

اول: شرک در عبادت که در مقام بندگی غیر از خدای را مدخلیّت دادن است؛ صاحب این شرک نجس است و به جهنّم خواهد رفت.

دوّم: شرک در طاعت است؛ یعنی در مقام ایجاد مخلوقات، غیر خدا را هم دخالت دادن به‌طور توهم؛ و صاحب این شرک نجس نیست و به جهنّم نمی‌رود.

و اگر کسی بخواهد در این مقام هم مقصد و تأثیر را یکباره با اطمینان قلب

[١]* ”خدای من! چگونه تو را بخوانم درحالی‌که معصیت تو را کرده‌ام، و چگونه تو را نخوانم درحالی‌که تو را شناخته‌ام و محبّت تو در دل من جای گرفته است؟! من دست‌های پر از گناهان خود را به سوی تو گشوده‌ام، و چشمان پر از امید را به سوی تو دوخته‌ام. پروردگار من، تو مالک بخشش‌ها هستی و من اسیر لغزش‌ها، و از اخلاق کریمانۀ بزرگان است که با اسیران مدارا می‌کنند و من اسیر جرم و جنایت خود هستم و گروگان عمل. خدای من! چقدر تنگ است آن راهی که تو راهبرش نباشی، و چقدر ترسناک است آن طریقی که تو در آن مونس نباشی‌!»

[٧٧]. سوره آل‌عمران (٣) آیه ٣٣. امام شناسی، ج ١٥، ص ٣٢١:

«حقّاً خداوند برگزیده است آدم و نوح و آل‌ابراهیم و آل‌عمران را بر عالمیان.‌»

[٢]. سوره طه (٢٠) ذیل آیه ١٢١. الله شناسی، ج ٣، ص ١٤٩:

«و آدم نافرمانی پروردگارش را نمود و گمراه شد.»