مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٣٥٣ - جریان امورِ عالم ماده، بهواسط&#١٧٢٨ سلسل&#١٧٢٨ علل و معلولات

بِسمِ الله الرَّحمَن الرَّحیمِ

و الصَّلاةُ علی مُحمّدٍ و آلِه الطّاهِرینَ

و لَعنَةُ اللهِ عَلی أعدائِهِم أجمَعینَ مِنَ الآنَ إلی قِیامِ یَومِ الدّین

(ابْتَغِ فِيمَا آتَاكَ اللَّهُ الدَّارَ الْآخِرَةَ وَلَا تَنْسَ نَصِيبَكَ مِنَ الدُّنْيَا).[١]

جریان امورِ عالم ماده، به‌واسطۀ سلسلۀ علل و معلولات

بیان شد که در عالم ماده، موجودات بلاسبب ایجاد نمی‌شوند: «أبَی اللَهُ أن یُجرِیَ الأُمورَ إلّا بِأسبابِها [بأسباب].»[٢]

اگر انسان سیر شود، خدا سیر نموده ولی غذا خوردن را واسطه برای شبع قرار داده است. اگر مریض شفا پیدا کند، خدا شفا داده منتهی اثراتی را که در دوا موجود است، واسطه برای شفا معیّن کرده؛ بنابراین، چون نظام عالم طبیعت بر این مقرّر شده، اگر شخصی توقّع داشته باشد که خدای علیّ أعلی بدون اسباب به او

[١]. سوره قصص (٢٨) آیه ٧٧. نور ملکوت قرآن، ج ٤، ص ٤٦:

«و از این اموال فراوان و ثروت زخّاری که خداوند به تو داده است، دنبال رسیدن به راه آخرت و جستجوی آن خانۀ عاقبت باش‌؛ و درعین‌حال نصیب و حظ و بهره‌ات را نیز از دنیا فراموش مکن‌.»

[٢]. الکافی، ج ١، ص ١٨٣. نور ملکوت قرآن، ج ٢، ص ١١٢، تعلیقه:

«خداوند إبا می‌کند از اینکه امور را به جریان اندازد، مگر از راه اسباب مختص به خود آن امور.»