[١]* پرداخت. دروس مقدماتی را در آنجا فرا گرفت و در سن بیست و چهار سالگی (١٣٠٦ هجری قمری) به کاظمین رفت و شش سال در آنجا ماند. در این مدّت به خاطر ارتباط با پیروان ادیان و مکاتب مختلف، با افکار آنها آشنا شد.

در سال ١٣١٢ هجری قمری به حوزۀ نجف برگشت. دورۀ اقامت دوبارۀ ایشان در نجف چهارده سال به درازا کشید؛ سپس راهی شهر سامرا شد تا در حوزۀ درس میرزای شیرازی، توشۀ علم و عمل را به نهایت برساند. او ده سال در سامرا ماند و در این مدّت به تحقیق و تألیف پرداخت و بخشی از آثار گرانسنگ خود را در این شهر نگاشت.

این شهر بهدست نیروهای انگلیسی اشغال شد؛ از این‌رو ایشان دوباره به کاظمین رفت و در آنجا مبارزه عملی خود را در جهت مقابله با اشغال‌گران آغاز نمود. پس از دو سال جهاد علمی بر ضد استعمار انگلیس به شهر نجف برگشت و تا پایان عمر به دفاع از ارکان دین اسلام در برابر مخالفان مسیحی، یهودی، مادی‌گراها و فرقه‌های انحرافی قادیانیّه، بهائیّه، بابیّه و وهابیّه پرداخت و علوم اسلامی را تبیین و ترویج نمود.

از علاّمه بلاغی در علوم مختلف اسلامی: فقه، اصول، تفسیر، کلام و عقاید، و ادیان و مذاهب، آثار ذی‌قیمتی باقی مانده است که به بیش از شصت کتاب و رساله می‌رسد. در این مختصر به ذکر کتاب‌هایی می‌پردازیم که در موضوعات ادیان، فرق و مکتب‌های مادیگری نگارش یافته است:

١) الهدی الی دین المصطفی: این کتاب از مهم‌ترین کتاب‌هایی است که در گفتگوی ادیان نگاشته شده است. ایشان در نقد و بررسی چند کتاب مسیحیان بر ضد اسلام ـکه در آنها بدون حفظ ادب و تحقیق نسبت‌های ناروا به اسلام داده و اعتراضاتی به قرآن کریم کرده بودندـ این کتاب را نگاشته است.

روش برهانی در این کتاب به بدیهیات عقلی و مسلّمات نزد خود آنها منتهی می‌گردد و حتّی‌ از سخنانی که افراد خاصی از پیروان ادیان به آن معتقدند، استفاده نشده است. این کتاب گواهی روشن بر تبحّر مرحوم بلاغی در مباحث ادیان، رموز و اصطلاحات آن است.

٢) الرحلة المدرسیة أو المدرسة السیّارة:این کتاب به صورت مناظره‌ای تحریر شده است که در آن با رد ادیان دیگر به صورت استدلالی، حقانیت دین اسلام با بیانی روشن اثبات گردیده است. این شیوه یکی از ابتکارات ایشان در این فن محسوب می‌شود. این کتاب به قلم خود مرحوم بلاغی به فارسی به نام مدرسۀ سیار ترجمه شده است.

٣) أعاجیب الأکاذیب: این کتاب نیز در ابطال دین مسیحیت و بیان دروغ‌های آنها نگاشته شده *