مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ١٨٠ - سه روایت در وجوب تلازم علم با عمل

[١]

بلکه می‌توان گفت: علم بدون عمل، علم نیست. چون علم روشنایی و راهنمای عقل است؛ چگونه می‌توان گفت که شخصی در روشنی قرارگیرد و درعین‌حال کورکورانه در چاه افتد؟!

آری، اشخاصی که علم می‌آموزند، روشنی ایجاد کرده‌اند، ولی روشنی با آنها ملازم نشده و دور از آنها قرار دارد. آنها اطّلاع به علم و روشنی دارند مانند کسانی که در روز روشن در برابر آفتاب ایستاده، ولی پرده بهروی دیدۀ آنهاست. اگر علم در کسی حقیقتاً حاصل شد، تخلّف او از عمل غیر معقول است.

سه روایت در وجوب تلازم علم با عمل

لذا در تفسیر آیۀ (إِنَّمَا يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبَادِهِ الْعُلَمَاءُ)وارد شده:

عَن الصّادِقِ علیه السّلامُ: «یَعنی بِالعُلَماءِ مَن صَدَّقَ فِعلُهُ قَولَهُ، و مَن لَم یُصَدِّق فِعلُهُ قَولَهُ فَلَیسَ بِعالِمٍ.»[٢]

عَن أبی‌عبدالله علیه السّلامُ، قالَ: «العِلمُ مَقرُونٌ إلَی العَمَلِ؛ فَمَن عَلِمَ عَمِلَ و مَن عَمِلَ عَلِمَ.»[٣]

فی نهجالبلاغة: «العِلمُ مَقرُونٌ بِالعَمَلِ؛ فَمَن عَلِمَ عَمِلَ. و العِلمُ یَهتِفُ بِالعَمَلِ

[١]. سوره حجرات (٤٩) آیه ١٣. نور ملکوت قرآن، ج ١، ص ١٣٦:

«حقّا و حقیقتاً گرامی‌ترین فرد از افراد شما در نزد خداوند، آن کسی است که تقوای او افزون‌تر باشد.»

[٢]. الکافی، ج ١، ص ٣٦. ترجمه:

«از امام صادق علیهالسّلام روایت شده است که فرمودند: ”مراد از علماء در آیۀ (إِنَّمَا يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبَادِهِ الْعُلَمَاءُ)، کسی است که فعل او، قول او را تصدیق کند؛ پس کسی که کردارش، گفتارش را تصدیق نکند، عالم نیست.“» (محقّق)

[٣]. الکافی، ج ١، ص ٤٤. ترجمه:

«از امام صادق علیهالسّلام روایت شده که فرمودند: ”علم قرین و عدیل عمل است؛ پس هر کس که بداند عمل می‌کند، و هر کس که عمل کند می‌داند.“» (محقّق)