شخصی که می‌خواهد مسافرتی بکند، به منزل و کاروان‌سرا و سیّارۀ خود به اندازۀ طول مدّت سفر ـ نه زیاده از آن ـ اهمیّت می‌دهد؛ ممکن است سیّاره شکسته و او را در بین راه برای مدّت متمادی متوقّف کند و از مقصد باز دارد؛ یا طاق کاروان‌سرا پایین آمده او را هلاک کند.

آنچه را که در اخبار مردم را به ترک دنیا دعوت می‌کنند، دنیا معنیش مال نیست، بلکه علاقۀ به دنیا و انصراف از آخرت است؛ چه‌بسا می‌شود که مال، راه آخرت را برای انسان باز می‌کند.

اسلام می‌گوید بهاندازۀ مدّت حیات، اندوخته کنید؛ هیچ‌گاه زحمت نکشید و عمر خود را تلف نموده و بگذارید و بروید. این از دست دادن عمر، بلانتیجه است.

خطبۀ امیرالمؤمنین در باب تقوا و لزوم إعراض از تعلّق به دنیا

در اینجا خطبۀ نهج البلاغه: «الحَمدُ لِلَّهِ الواصِلِ الحَمدَ بِالنِّعَمِ و النِّعَمَ بِالشُّکر» با شرح مفصل آن بیان شد.[١]

[١]* نعمت‌های دنیا ابرار و نیکان هستند.“ و پس از آن حضرت این آیه را که می‌فرماید: (بگو چه کسی حرام کرده است زینت خداوندی را که برای بندگانش بیرون آورده است)، تلاوت نمود و فرمود: ”و ما از هر فردی که از این عطایا و نعمت‌های الهی استفاده می‌کند، سزاوارتریم. ای ثوری، بدان که این لباس‌هایی را که بر تن من می‌بینی لباس‌هایی است که برای مردم پوشیده‌ام.“

آن‌گاه حضرت دست سفیان را گرفت و بهطرف خود کشید و لباس روی خود را کنار زد و لباس غلیظ و ضخیمی را که در زیر آن بر روی پوست پوشیده بود، نشان داد و فرمود: ”این را برای خود و آنچه را که می‌بینی برای مردم پوشیده‌ام.“ سپس لباس سفیان را که در رو لباسی غلیظ و خشن و در زیر لباسی نرم بود، کنار زد و فرمود: ”امّا تو این لباسِ رو را برای مردم و این لباس نرم را برای خوشی نفس خود پوشیده‌ای.“» (محقّق)

* سوره أعراف (٧) آیه ٣٢.

[٢٣٣]. نهج البلاغة (عبده)، ج ١، ص ٢٢٢:

«الحَمدُ لِلَّهِ الواصِلِ الحَمدَ بِالنِّعَمِ و النِّعَمَ بِالشُّکرِ. نَحمَدُهُ عَلَی آلائِهِ کَما نَحمَدُهُ عَلَی بَلائِهِ. و نَستَعِینُهُ عَلَی هَذِهِ النُّفُوسِ البِطاءِ عَمّا أُمِرَت بِهِ، السِّراعِ إلَی ما نُهِیَت عَنهُ. و نَستَغفِرُهُ مِمّا أحاطَ بِهِ عِلمُهُ و أحصاهُ کِتابُهُ؛ عِلمٌ غَیرُ قاصِرٍ و کِتابٌ غَیرُ مُغادِرٍ. و نُؤمِنُ بِهِ إیمانَ مَن عایَنَ الغُیُوبَ و وَقَفَ عَلَی *