مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ١٤٢ - اشعار منسوب به امیرالمؤمنین علیه السّلام در حقیقت انسان
است ـبلکه در مَلک ترقّی و کمال هم وجود ندارد ـ ولی انسان دارای نفس ناطقه یعنی مقام لاحدّی است، لذا انسان اشرف مخلوقات است.
انسان دارای قابلیّتی است که هرچه بخواهد راه کمال بپیماید، حدّ یَقِفی ندارد؛ و معنی ناطق که فصل انسان است، همان مقام لاحدّی است.
خلقت تمام موجودات زمینی و آسمانی، به جهت کمال و معرفت انسان به پروردگار
آنچه در زمین است برای انسان آفریده شده: (خَلَقَ لَكُمْ مَا فِي الْأَرْضِ جَمِيعًا).[١]علاوه بر موجودات ارضی، تمام آسمانها نیز برای مقام کمال انسان که معرفت پروردگار و فنای در ذات اوست، پدید آمده: (اللَّهُ الَّذِي خَلَقَ سَبْعَ سَمَاوَاتٍ وَمِنَ الْأَرْضِ مِثْلَهُنَّ يَتَنَزَّلُ الْأَمْرُ بَيْنَهُنَّ لِتَعْلَمُوا).[٢]
البته مقصود از انسان که میگوییم، این جسم محدود و ضعیف نیست؛ بلکه روح انسان است که هیچگاه به مقام سیری نمیرسد، و خود را از کمال و ترقّی بینیاز نمیبیند.
اشعاری از مرحوم حاج ملا هادی سبزواری در مقام انسان
|
دل ما مظهر کل، کل همگی مظهر ما |
اختران پرتو مشکاة دل انور ما |
|
|
نُه فلک در دورانند بگرد سر ما |
نه همین اهل زمین را همه باب اللّهیم |
|
|
فلسفی مُقتبِسی از دل دانشور ما[٣] |
بر ما پیر خرد طفل دبیرستان است |
اشعار منسوب به امیرالمؤمنین علیه السّلام در حقیقت انسان
|
و دائُکَ مِنکَ و لا تَبـصُرُ |
١. دَوائُک فیکَ و ما تَشعُرُ |
|
|
و فیکَ انطَویَ العالَمُ الأکبَرُ |
٢. أ تَزعَمُ أنّکَ جِرمٌ صَغیرٌ |
|
|
بِأحرُفِهِ یَظهَرُ المُضمَرُ
|
٣. و أنتَ الکِتابُ المُبینُ الَّذی |
[١]. سوره بقره (٢) آیه ٢٩. نرمافزار کیمیای سعادت، متن سخنرانیهای علاّمه طهرانی، ص ٤٩٩:
«خدا آنچه در روی زمین است برای شما خلق کرده.»
[٢]. سوره طلاق (٦٥) آیه ١٢. امام شناسی، ج ١١، ص ٢٠:
«خداست آن که هفت آسمان را آفرید، و از زمین نیز همانند آن آسمانها بیافرید؛ امر خود را پیوسته در میان آسمانها و زمینها نازل میکند، تا شما بدانید.»
[٣]. دیوان أسرار، ص ١٧.