مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٢٩ - کمال نسبی ادیان الهی

بِهِ شَيْئًا وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ).[١]

در اینجاست که رسولالله صلّی الله علیه و آله و سلّم فرمود:

«کُلُّ مَولُودٍ یُولَدُ عَلَی الفِطرَةِ فأبَواهُ یُهَوِّدانِهِ و یُنَصِّرانِهِ و یُمَجِّسانِه.»[٢]‌

پای‌بندی به احکام آسمانی، معنای دوّم از کلمه «دین» در فرهنگ قرآن

معنی دوّم ازدین ـ همان‌طوری که گفته شد ـ پای‌بند بودن به احکام آسمانی است. در اینجا انبیاء یکسان نبودند؛ بدین معنی که دین همۀ آنها واحد نبود. بشر از روزی که در این عالم خاکی پای نهاد، انبیاء علاوه بر خداشناسی هریک به حسب دستور خدا به مقتضای کمال و استعداد آنها، قوانینی را برای آنها آوردند.

کمال نسبی ادیان الهی

البته هریک از آنها صحیح بوده، و لیکن چون به‌واسطۀ کسالت روحی، بشر نمی‌توانسته در راه کمال قدم بردارد و به درجۀ کمال برسد، هریک از آنها مقداری بشر را به راه توحید و تأمین دارَین جلو آورده‌اند.

بنابراین نباید گفت که دین عیسی حتّی‌ برای زمان او هم ناقص بوده؛ زیرا،

[١]. سوره آل‌عمران (٣) آیه ٦٤. نور ملکوت قرآن، ج ١، ص ١٤٩:

«ای پیغمبر، بگو: ای صاحبان کتاب (ملّت یهود و نصاری که صاحبان تورات و انجیل هستند)، بیایید ما و شما بهسوی کلمه و گفتاری که بین ما مشترک است (و هر دو بدون هیچ تفاوت آن را پذیرفته‌ایم) گرد آییم و آن را میزان و معیار کار خود اتّخاذ کنیم؛ و آن گفتار و کلمه این است که: غیر از خدا را پرستش نکنیم، و هیچ چیزی را انباز و شریک برای او قرار ندهیم، و بعضی از افرادِ ما بعض دیگر را رب و مؤثّر در رشد و پرورش خود نداند و ارباب و صاحب ولایت نگیرد و فقط رب و مؤثّر در رشد و کمال خداوند بوده باشد (زیرا که یهود و نصاری، علماء و بزرگان خود را ارباب و مؤثّر می‌دانستند). پس ای پیامبر، اگر آنها از این پیشنهاد تو روی گرداندند، شما به آنها بگویید: شما گواه باشید که: ما تسلیم امر خداوندمان هستیم و بدین کلمه حق اعتراف داریم.»

[٢]. بحار الأنوار، ج ٥٨، ص ١٨٧. نور ملکوت قرآن، ج ٢، ص ٥٣٥، تعلیقه ٣:

«هیچ نوزاد آدمی نیست مگر آنکه بر فطرت اسلام متولّد می‌شود، و پس از این پدر و مادرش او را به کیش یهود و نصاری و مجوس می‌کشانند.»