روز گذشته سخنانی راجع به امر معروف و نهی از منکر ذکر شد؛ امروز می‌خواهم بگویم که امر به معروف و نهی از منکر یگانه ستونی است که جامعه اسلام را از انحطاط باز داشته، بلکه دائماً سیر بهسوی ترقّی می‌دهد. مانند آب حیاتی است که در گلستان اسلام جاری است؛ چنانچه آب قطع گردد، درختان خشک و گل‌ها از بین می‌رود.

گناهانِ افراد جامعه را گناه خود ندیدن، منشأ ترک نهی از منکر

مسلمانان در این هنگام به بلای سختی دچار می‌شوند؛ زیرا این دو صفت ناشی از حسّ یک‌دلی و مهربانی نسبت به یکدیگر، و خود را با جامعه پیوند دادن است، و ترک آن ناشی از آنکه خود را از جامعه جدا دانستن و گناهان آنها را گناه خود ندیدن؛ دراین‌صورت محرّمات و فجایع زیاد گردد، و بلا دامن‌گیر همه شود، و تمام مردم از خاص و عام در شعله‌های آتش شهوات خواهند سوخت.

برخی آثار تهاون نسبت به امر به معروف و نهی از منکر در احادیث

· قِیلَ لِرَسولِ اللهِ صلَّی اللهُ عَلیهِ و آلِه: «أتُهلَکُ القَریَةُ و فیها الصّالِحونَ؟» قال: «نَعَم!» قِیلَ: «بِمَ یا رَسولَ اللهِ؟» قالَ: «بِتَهاوُنِهِم و سُکوتِهِم عَن مَعاصِی اللهِ.»[١]

· قالَ رَسولُ اللهِ صلَّی اللهُ عَلیهِ و آلِه: «لَتأمُرُنَّ بِالمَعرُوفِ و لَتَنهُنَّ عَنِ المُنکَرِ، أو لَیُسَلِّطَنَّ [لَیَستَعمِلَنَّ] اللَهُ عَلَیکُم شِرارَکُم فَیَدعُو خِیارُکُم و لا یُستَجابُ لَهُم.»[٢]

· قالَ الباقِرُ علیه السّلامُ: «أوحَی اللَهُ إلَی شُعَیبٍ النَّبِیِّ علیه السّلامُ: ”أنِّی مُعَذِّبٌ

[١]. جامع السعادات، ج ٢، ص ٢٤١. ترجمه:

«به رسول خدا صلّی الله علیه و آله گفته شد: ”آیا ممکن است قریه‌ای نابود شود درحالی‌که در آن افراد صالحی وجود دارند؟!“ حضرت فرمودند: ”بله!“ گفته شد: ”به‌واسطۀ چه چیزی، ای رسول خدا؟!“ رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم فرمودند: ”به‌سبب تهاون و سکوت آنها در برابر معاصی خداوند.“» (محقّق)

[٢]. الکافی، ج ٥، ص ٥٦. ترجمه:

«رسول خدا صلّی الله علیه و آله فرمود: باید همۀ شما امر به معروف و نهی از منکر کنید، وگرنه خداوند بَدان شما را بر خوبانتان مسلّط می‌نماید و بر اساس این اهمال، هرچه خوبان دعا کنند دعایشان مستجاب نمی‌گردد.» (محقّق)