عَن أمیرِالمُؤمِنِینَ علیه السّلام، قالَ: «أوحَی اللهُ عَزَّوجَلَّ إلَی داوُدَ علیهالسّلام: ”أنَّکَ نِعمَ العَبدُ لَولا أنَّکَ تأکُلُ مِن بَیتِ المالِ و لاتَعمَلُ بِیَدِکَ شَیئًا.“ قالَ: ”فَبَکَی داوُدُ علیه السّلام أربَعِینَ صَباحًا. فأوحَی اللهُ تعالی إلَی الحَدِیدِ أن لِن لِعَبدِی داوُدَ علیهالسّلام! فألانَ اللهُ لَهُ الحَدِیدَ، فَکانَ یَعمَلُ کُلَّ یَومٍ دِرعًا فَیَبِیعُها بِألفِ دِرهَمٍ. فَعَمِلَ ثَلاثَمِائَةٍ و سِتِّینَ دِرعًا، فَباعَها بِثَلاثِمِائَةٍ و سِتِّینَ ألفًا و استَغنَی عَن بَیتِ المالِ.“»[٢]

کیفیّت امرار معاش امیرالمؤمنین علیه السّلام

[١]* نصیحت می‌کنم. پیش آمد و گفت: ”در این هوای گرم، حرکت با این کیفیّت برای وصول به دنیا سزاوار نیست! اگر در این حال مرگت فرا رسد، در پیشگاه پروردگار چه خواهی گفت؟“

حضرت توقّف نموده، رو کردند به آن مرد و گفتند: ”اگر مرگم در این حال برسد، در بهترین حالی که در راه انجام وظیفه و کسب مال حلال برای خود و عیال و حفظ آبرو و زندگیِ کفاف می‌گذرد، رسیده است؛ و الحمد للّه در پیشگاه خداوند مأجور و مثاب خواهم بود. و من از مرگ بیم دارم در‌صورتی‌که به من در حال معصیتی از معاصی خدا وارد شود.“

گفت: ”عجبا! من خواستم در این امر تو را اندرز دهم، تو مرا نصیحت کردی و اندرز دادی‌.“*

* این روایت را مفید در کتاب ارشاد در باب حضرت محمّد بن علیّ الباقر علیهالسّلام آورده، و از حسن بن محمّد، از جدش، از یعقوب بن یزید، از محمّد بن أبی‌عمیر، از عبد‌الرّحمن بن حجّاج، از حضرت صادق علیهالسّلام روایت کرده است. و نیز در کتاب إعلام الوَری بأعلام الهدی در ص ٢٦٣، شیخ طبرسی (ره) در فصل مناقب و خصائص آن حضرت از محمّد بن أبی‌عمیر با همین سند روایت نموده است.»

[٤١٧]. سوره نجم (٥٣) آیه ٣٩. معاد شناسی، ج ١٠، ص ١٥٨:

«و نیست برای انسان مگر آنچه را که خودش سعی و کوشش کرده و برای به‌دست آوردن آن کاری انجام داده است.»

[٢]. الکافی، ج ٥، ص ٧٤. ترجمه:

«از امام صادق علیهالسّلام روایت شده که امیرالمؤمنین علیهالسّلام فرمودند: ”خداوند به حضرت داود علی نبیّنا و آله و علیهالسّلام وحی کرد که: اگر تو از بیت‌المال استفاده نمی‌کردی و با دست خود کاری انجام می‌دادی، چه خوب بنده‌ای بودی!“ سپس فرمودند: ”حضرت داود علی نبیّنا و آله و علیهالسّلام چهل روز گریست. خداوند متعال به آهن وحی فرمود که برای بندۀ من داود نرم شو! پس خداوند متعال آهن را برای داود نرم ساخت، و او نیز هر روز زرهی *